Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

2022 Έτος Μνήμης Μικρασιατικού Ελληνισμού «Ένα Ταξίδι Στην Αντίπερα Όχθη, Στα Χωριά Της Προύσας» 

 Γραφει ο Κοτζαερίδη Γεώργιος

 «Εγώ κατάγομαι από την Κάντια, το Ηράκλειο, και το σπίτι μας ήταν δίπλα στην πλατεία με τα λιοντάρια. Εκεί πηγαίναμε και παίζαμε και τα καλοκαίρια βουτούσαμε στη στέρνα.  

Καλοί άνθρωποι οι Κρητικοί, αλλά και πολύ σκληροί. Παλαιότερα ακούγαμε από τους πατεράδες μας ότι αν τα παιδιά τους ήταν ανάπηρα, τα πετούσανε στα φαράγγια». Λαλίστατος ο Χασάν Νταής, και αν ξεχνούσε κάτι το συμπλήρωναν οι άλλοι. «Πες παππού και καμιά μαντινάδα», τον παρότρυναν. Δεν τους χάλασε το χατίρι……

«Αν έχεις Κρητικό για φίλο, πάρε πάντοτε μαζί σου και ένα ξύλο». «Κρήτη, Κρήτη μου, καμάρι του Λεβάντε…», άρχισε να απαγγέλλει ένα ποίημα και ξέσπασε σε κλάματα.

«Εμάς οι μανάδες μας ήταν Ελληνίδες και όταν φύγαμε με το στανιό, αφήσαμε πίσω μας πολλούς συγγενείς και φίλους.

Η Αγ. Παρασκευή

 Όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν, σκεπτόμασταν την πατρίδα μας με τα πανέμορφα φαράγγια, τις πεδιάδες, τον περήφανο Ψηλορείτη που είχε πάντοτε χιόνια και την καθαρή θάλασσά της.

Αχ Κρήτη μου, Κρήτη μου!» αναστέναζε ο Χασάν Νταής με τα δακρυσμένα του μάτια. Γιώργη, αν πάς στην Κρήτη, φίλησε το Άγιο χώμα της και πες της χαιρετίσματα από το Χασανάκι που όπου νάνε θα πεθάνει και δε θα την ξαναδεί.

Πάρε και λίγο χώμα και αν τύχει και περάσεις πάλι από εδώ, πέταξέ το πάνω στο μνήμα μου, να με σκεπάσει και να αναπαυτώ».

 «Έλα Γιώργη μου! πάμε να σου δείξω το χωριό».

Σηκωθήκαμε, τον αγκάλιασα και τον φίλησα. Ένας γλυκύτατος παππούς, ένας πικραμένος πρόσφυγας που δεν ξέχασε ποτέ την πατρίδα του. Πήρε το μπαστουνάκι του και αφού περάσαμε τα σοκάκια του χωριού, φθάσαμε στην εκκλησία.

Όπως προανέφερα, στο Ντερέκιοϊ υπάρχουν πολλά παλιά ελληνικά σπίτια. Κάποια από αυτά είναι επιδιορθωμένα και κατοικήσιμα και άλλα, των οποίων οι σκεπές έχουν πέσει, περιμένουν απλώς το τελειωτικό χτύπημα, την πλήρη κατεδάφιση.  

Το εσωτερικ0 της Εκκλησίας

Αυτή όμως, λόγω των οικονομικών δυσχερειών, θα αργήσει. Το γεγονός αυτό δίνει σε εμάς, τους Έλληνες επισκέπτες, την ευκαιρία να κλάψουμε πάνω στα κουφάρια τους για λίγο ακόμη. Τεράστια η εκκλησία! Θαρρείς και θα πέσει πάνω στα κεφάλια μας έτσι που την παρατηρούμε από τα μπροστινά σκαλοπάτια της. Η είσοδος καλυμμένη με ξύλα και φρύγανα.

«Για να μη μπαίνουν τα παιδιά και πέσει κανένα καδρόνι στο κεφάλι τους», ψιθύρισε ο παππούς.

Ερείπιο η εκκλησία. Άδειασε ο ουρανός της και τεράστια καδρόνια κρέμονται από ψηλά σαν να ζητούν βοήθεια. Αρνούνται πεισματικά να πέσουν, γεγονός που θα σήμαινε το τέλος του πανέμορφου αυτού μνημείου. Στους τοίχους της δεξιάς πλευράς, ένα χριστιανικό μάτι εύκολα διακρίνει τις σκιές των Αγίων που κάποτε στόλιζαν το ναό. Παραμένουν εκεί οι Άγιοι, σε μία ύστατη προσπάθεια να φυλάξουν τον τόπο του θεού.

 Στήνουν το πανηγύρι τους όταν μπαίνει κάποιος χριστιανός και κάνει το σταυρό του. Ακριβώς εκείνη τη στιγμή γιορτάζουν η εκκλησία και οι Άγιοι.

Γιορτάζει και ο επισκέπτης, που διαισθάνεται αυτό το πανηγύρι, και είναι πανευτυχής που με την επίσκεψή του συνετέλεσε σε αυτήν τη γιορτή. Πίσω μου υπάρχουν τα ερείπια του γυναικωνίτη. Ανέβηκα πάνω μέσω της σκάλας που σε οδηγεί σε αυτόν.

Δεν φοβόμουν ότι θα πέσει, είχα τους Αγίους στο πλάι μου να τη συγκρατούν.  Από εκεί ψηλά, φαίνεται πολύ καλύτερα η ομορφιά του χριστιανικού αυτού ναού. Μπροστά μου διακρίνεται το Ιερό, ή μάλλον ότι απέμεινε από αυτό, και μάλιστα έτοιμο να πέσει.

Οι έξι κίονες που στήριζαν την οροφή, είχαν καταρρεύσει και κείτονταν άψυχοι στο κέντρο της εκκλησίας.

Το εσωτερικό της εκκλησίας ήταν παντού σκαμμένο, ακόμη και οι τοίχοι και οι άψυχοι κίονες. Τα βέβηλα χέρια κάποιων ανόητων έσκαψαν σπιθαμή προς σπιθαμή, ψάχνοντας για λίρες και χρυσαφικά που άφησαν πίσω τους οι κυνηγημένοι Έλληνες, συντελώντας έτσι στην καταστροφή της.

Με τον Χασανακι και τους αλλους Τουρκους

Αυτό συνέβη σχεδόν σε όλες τις εκκλησίες στην περιοχή της Προύσας και σε όσες διασώθηκαν από τα άλλα βέβηλα χέρια,  αυτά των Ελλήνων στρατιωτών.

Οι τελευταίοι, με περισσή ευκολία, κατά την αποχώρησή τους από τη Μικρά Ασία, έβαζαν φωτιά στα ελληνικά χωριά, για να μη μείνει τίποτε στους αλλόθρησκους «βάρβαρους».  Σαν να μάντεψε αυτά που σκεπτόμουν ο Χασάν Νταής και μου εξήγησε ότι κάποιοι μπουνταλάδες, ψάχνοντας να βρουν λίρες στο εσωτερικό της εκκλησίας, την κατέσκαψαν, με αποτέλεσμα να την καταστρέψουν.

«Όταν ήρθαμε εμείς από την Κρήτη, ήταν πανέμορφη η εκκλησιά. Περήφανη και αγέρωχη, μας υποδέχθηκε με περισσή αξιοπρέπεια. Την σεβαστήκαμε, διότι κάθε ευσεβής Μουσουλμάνος και Χριστιανός πρέπει να σέβεται τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τους τόπους λατρείας των γειτόνων του.  Άλλωστε των περισσότερων από εμάς οι μανάδες ήταν Ελληνίδες που εξισλαμίστηκαν, και μας έμαθαν να σεβόμαστε την εκκλησία και τη θρησκεία των χριστιανών.

Οι πατεράδες μας, αφού σκέπασαν τις αγιογραφίες με ασβέστη, επειδή δεν επιτρέπονται φωτογραφίες σε μουσουλμανικά τεμένη, την χρησιμοποίησαν σαν τζαμί. Τα τελευταία χρόνια κτίσαμε καινούργιο τζαμί και την εγκαταλείψαμε. Τότε βρήκαν την ευκαιρία κάποιοι βέβηλοι και την κατέστρεψαν.

Σας ζητώ συγγνώμη, εγώ το Χασανάκι από την Κάντια της Κρήτης». Δίπλα μας ο Νουρί, ο γκρίζος λύκος, ήταν συντετριμμένος. «Μικρά παιδιά δεν ξέραμε την αξία της. Ψηλά στην εκκλησία, υπήρχε μια ζωγραφισμένη φωτογραφία του Ισά Μπέη. Παίρναμε πέτρες και συναγωνιζόμασταν ποιος θα την πετύχει. Δεν ησυχάσαμε μέχρι να την  καταστρέψουμε και να τη ρίξουμε κάτω. Τώρα καταλαβαίνουμε το λάθος μας».

Μάζεψα από κάτω κάποια παλιά κομμάτια από γύψο, πήρα τον παππού και κατευθυνθήκαμε προς την πλατεία.

«Εδώ ήταν κάποτε ένα Αγίασμα του Αγίου Γεωργίου και οι κάτοικοι των γύρω χωριών υποστήριζαν ότι το νερό του θεράπευε τα αυτιά», είπε ο παππούς. Πολύ πρόσφατα κάναμε ανάπλαση της πλατείας, φαίνεται εμπόδιζε και το κατέστρεψαν».  Με πόνο ψυχής έφυγα από το Ντερέκιοϊ.

Η πανέμορφη ρημαγμένη εκκλησιά φώλιασε στην ψυχή μου, όπως και το Χασανάκι, το οποίο ακόμη περιμένει στον τάφο του το χώμα από την πατρίδα για να αναπαυθεί. Ελπίζω να μπορέσω κάποτε να πραγματοποιήσω το τάμα του!  Στο δρόμο ο Σεφέρ και ο Μουσταφά μουγκάθηκαν. Κατάλαβαν τη στεναχώρια μου και από σεβασμό δε μιλούσαν. 

 

ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ 


 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.

Με Μια Ματιά