Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

Γράφει ο Μάνος Κιλημάντζος

Η ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΙΟΥΣΤΙΝΑΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Τον Ιουστινιανό διαδέχονται με την σειρά:

Ιουστίνος Β’ (ανεψιός του Ιουστινιανού)  565-578 μ.χ.

Τιβέριος   578-592 μ.χ.

Μαυρίκιος 592-602 μ.χ.

Φωκάς (τύραννος) 602-610 μ.χ.

Αμέσως μετά τον θάνατο του Ιουστινιανού, οι κατακτήσεις του άρχισαν να αποσυντίθενται ταχέως. Η Δύση περισσότερο απορροφά πόρους απο το κράτος παρά παρέχει οποιαδήποτε ωφέλεια . Μάλιστα δεσμεύει και στρατιωτικές δυνάμεις μακρυά απο την Ανατολή και τελικά αποτελεί παράγοντα εξασθένησης της αυτοκρατορίας.

Ασχολείται δηλαδή (απο τον Ιουστινιανό) με εχθρούς που δεν απειλούν το κράτος και αντίθετα παραμελεί την Ανατολική απειλή που είναι ζωτικός χώρος για την αυτοκρατορία.

Πεθαίνοντας ο Ιουστινιανός δεν έχει ορίσει διάδοχο (απο φόβο μην τον υποσκελίσει).

Η μόνη μαρτυρία περι του ορισμού του διαδόχου είναι αυτή του κουροπαλάτη (σωματοφύλακά του) ο οποίος λέει στην γερουσία οτι ο αυτοκράτωρ πεθαίνοντας όρισε τον ανεψιό του Ιουστίνο Β΄.

Ετσι η Σύγκλητος πείθεται και στέφει τον Ιουστίνο Β΄ αυτοκράτορα.

Ο νέος αυτοκράτορας για να πάρει με το μέρος του τον λαό , αρχίζει να μοιράζει αφειδώς χρήματα. Ετσι όμως αδυνατίζει το ήδη ταλαιπωρημένο κράτος.

Στην Δύση , την αδυναμία της αυτοκρατορίας να κρατήσει την Ιταλία, εκμετελλεύονται το κενό εξουσίας διάφοροι σφετεριστές. Οι Λογγοβάρδοι εισβάλλουν απο βορρά και επειδή στην Ιταλία δεν υπάρχουν διακριτά σύνορα, οι καταστάσεις μπερδεύονται πάρα πολύ . Η αυτοκρατορία προσπαθεί να προεταιρισθεί τους Φράγκους εναντίον των Λογγοβάρδων, ανεπιτυχώς όμως.

Η Ισπανία χάνεται αμέσως. Η Ιταλία βρσίκεται σε τεράστιο μπλέξιμο.

Ταυτόχρονα, αλλάζει η πολιτική της αυτοκρατορίας έναντι των Περσών. Ο Ιουστίνος  σταματά να πληρώνει τους Πέρσες, με αποτέλεσμα έναν νέο πόλεμο την στιγμή που η αυτοκρατορία είναι αδυνατισμένη με πολλά ανοικτά μέτωπα και αντίθετα οι Πέρσες πολύ ισχυροί .

Το 571 μ.χ. μετά απο πολιορκία του Χοσρόη, χάνεται για την αυτοκρατορία το Δάρας (απόρθητο κάστρο και θεωρούμενο σαν πύλη της αυτοκρατορίας στην Ανατολή). Η είδηση της πτώσης της πόλεως, πανικοβάλει τον Ιουστίνο, ο οποίος μένει ανίκανος να διοικήσει. Αναγκάζεται να υπογράψει ταπεινωτική συνθήκη ειρήνης και αναγκάζεται να πληρώσει διπλάσια απο ότι πριν τον πόλεμο.

Παρα την αποτυχημένη θητεία του ο Ιουστίνος έκανε και ένα σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό του κράτους :  Ιδρύει τις Εξαρχείες (Εξαρχος= Πολιτικός + στρατιωτικός διοικητης ταυτόχρονα).

Στον βορρά προσλαμβάνει τους Αβάρους ως μισθοφόρους για να πολεμήσουν τους Σλάβους που έχουν αρχίσει να εισβάλλουν (ειρηνικά στην αρχή) σε έρημες περιοχές της αυτοκρατορίας, αλλά αργότερα άρχισαν να αποκτούν δύναμη , μαθαίνουν την ναυτική τέχνη αλλά πάντοτε συμμαχούν με τους εκάστοτε εισβολείς και τελικά εξεγείρονται κατα της αυτοκρατορίας.

(Σλάβος = σκλάβος και Λατινικά Servus δηλ.υπηρέτης = Σέρβος)

Ο Ιουστίνος στέλνει εναντίον τους τους Αβάρους. Αυτοί αρχικά πολεμούν τους Σλάβους , αλλά αισθανόμενοι δυνατοί απέναντι στην αυτοκρατορία τελικά συμμαχούν με αυτούς και στρέφονται εναντίον της αυτοκρατορίας . Με την ναυτική συνεισφορά των Σλάβων, η επίθεση γίνεται πολύ επικίνδυνη και τελικά χάνεται για την αυτοκρατορία και η Αρμενία, άρα τα σύνορα γυρνάνε πίσω στον Εύξεινο Πόντο. Επίσης χάνεται και το Σύρμιον (βόρεια της σημερινής Κροατίας).

Το 574 ο Ιουστίνος ορίζει Καίσαρα τον Τιβέριο μετά απο επιμονή της αυτοκράτειρας Ζηνοβίας (μάλλον αισθηματικοί οι λόγοι παρά πολιτικοί).

Όταν το 578 πεθαίνει ο Ιουστίνος , στέφεται αυτοκράτωρ ο Τιβέριος.

Η αποτίμηση της θητείας του Ιουστίνου , είναι οτι υπήρξε καταστροφική !

Στα θρησκευτικά ζητήματα (άρρηκτα συνδεδεμένα με την πολιτική), υπάρχει διάσταση μεταξύ των ορθοδόξων (όχι με την σημερινή έννοια) που ονομάζονται Χαλκιδόνιοι, και των Μονοφυσιτών (Ανατολή + Νότος).

Ο Ιουστίνος αρχικά προσπάθησε να τους συμβιβάσει , αλλά χάνοντας την υπομονή του , σύντομα άρχισε τους διωγμούς εναντίοων των Μονοφυσιτών , όπως επίσης εναντίον των εθνικών (τους σταύρωνε !!), και των Εβραίων.

Οι διωγμοί ψυχραίνουν τους Μονοφυσίτες με την αυτοκρατορία (και αυτό αργότερα θα παίξει μεγάλο ρόλο στην εξάπλωση του Ισλάμ το οποίο στις Μονοφυσιτικές περιοχές δεν συνάντησε σχεδόν καμμία αντίσταση).

Ο Τιβέριος, παρα τις αγαθές προθέσεις του δεν καταφέρνει τίποτε ουσιαστικό.

Οι Άβαροι παίρνουν το Σύρμιο , πολιορκούν την ίδια την Κωνσταντινούπολη και περνούν μέσω Θεσσαλονίκης στην νότια Ελλάδα, όπου δεν ασχολούνται να  πολιορκούν τα οχυρά , αλλά τα παρακάμπτουν και συνεχίζουν να λεηλατούν την ύπαιθρο.

Με τους Πέρσες ο Τιβέριος δεν πολεμά , αφού ισχύει η συνθήκη του Ιουστίνου μαζί τους.

Επί Τιβερίου , εμφανίζονται για πρώτη φορά και οι Τούρκοι που ακολουθούσαν  ως υποτελείς των Ούννων και ξέμειναν πίσω όταν αυτοί απεσύρθησαν. Οι Τούρκοι ζουσαν διεσπαρμένοι στα Αλταϊκά όρη.

Το 592 μ.χ. πεθαίνει ο Τιβέριος και τον διαδέχεται ο αρχηγός της φρουράς, ο Μαυρίκιος.

Αυτός, παρα τις συνεχείς εσωτερικές συγκρούσεις, είχε μεγάλες επιτυχίες με τους Πέρσες (παίρνει πίσω και το Δάρας).

Στους Πέρσες ο Χοσρόης πεθαίνει (μάλλον δολοφονημένος απο τον στρατηγό του Βάρα) και τον διαδέχεται ο γιός του Χοσρόης Β’.

Η αυτοκρατορία, χρησιμοποιεί τους Τούρκους (εκπολιτισμένους απο το Βυζάντιο) για να αντιμετωπίσει τους Πέρσες , αλλά αυτοί χάνουν απο τον Βάρα.

Ο Χοσρόης Β αντιμετωπίζοντας πολλές εσωτερικές συγκρούσεις και φοβούμενος για την ζωή του απο τον Βάρα, δραπετεύει στην Κωνσταντινούπολη. Μετά απο λίγα χρόνια όμως ζητά την βοήθεια του Μαυρίκιου για να ξαναπάρει τον θρόνο του. Με την στήριξη του Βυζαντινού στρατού ο Χοσρόης Β’ νικά, καταλαμβάνει την Κτησιφώντα και ξαναπαίρνει τον θρόνο του σκοτώνοντας τον Βάρα. Σε ανταπόδωση της βοήθειας που είχε απο τους Βυζαντινούς , ο Χοσρόης Β’ δίνει πίσω στο Βυζάντιο την Βυζαντινή Αρμενία.

Ο Μαυρίκιος εν τω μεταξύ προσπαθώντας να περιστείλη τις δαπάνες, μειώνει τον μισθό των στρατιωτών στο 1/3. Ο στρατός στασιάζει και αναγκάζει τον Μαυρίκιο να υποχωρίσει. Γενικά επι της θητείας του ο Μαυρίκιος έκανε απερίσκεπτες κινήσεις και αναγκαζόταν συχνά να υποχωρεί.

Το 602 μ.Χ. ο Μαυρίκιος κερδίζει τους Αβάρους και πολιορκεί το Σύρμιο.

Για να γλυτώσει τα έξοδα , διατάσσει τον στρατό να διαχειμάσει απο την άλλη πλευρά του Δουνάβεως (υπήρχε νόμος οτι ο στρατός δεν πληρωνόταν όταν ευρίσκετο σε εχθρικό έδαφος, αφού έχει κέρδη απο τις λεηλασίες). Ξανα ξεσηκώνεται ο στρατός με επικεφαλής τον εκατόνταρχο Φωκά. Μέχρι να έρθουν ενισχύσεις απο την Ανατολή, ο Φωκάς πολιορκεί την Κωνσταντνούπολη και καταφέρνει να μπεί στην πόλη απο την πλευρά που υπεράσπιζαν οι Πράσινοι του Ιπποδρόμου (ομοιδεάτες του Φωκά). Ο Φωκάς επικρατώντας μοιράζει αφειδώς αξιώματα και χρήματα σε φίλους του. Ο Μαυρίκιος καταφεύγει σε ναό στην Χαλκιδόνα και τελικά ο Φωκάς αποκεφαλίζει τα 4 παιδιά του και τελικά και τον ίδιο.

Η πτώση και ο θάνατος του Μαυρίκιου, στρέφει τους Πέρσες εναντίον της αυτοκρατορίας (ο Χοσρόης Β’ τον ονόμαζε δεύτερο πατέρα του) και οι Πέρσες ανακαταλαμβάνουν όλα όσα είχαν δώσει στην αυτοκρατορία.

Ο Φωκάς μετά την επικράτησή του ξεχνά τους Πράσινους (λαϊκά στρώματα) και προσεγγίζει τους Βένετους (αριστοκράτες).

Η εποχή του χαρακτηρίζεται ως τυραννία. Ο Φωκάς, εντελώς αμόρφωτος, διαφθείρει και κατασκοπεύει τους πάντες με μεγάλη και πανίσχυρη μυστική αστυνομία, σε σημείο να φοβούνται μέλη οκογενειών μεταξύ τους.

Φοβούμενος συνεχώς για την θέση του προβαίνει σε χιλιάδες εκτελέσεις , αδιαφορεί για τα στρατιωτικά ζητήματα και χάνει συνεχώς εδάφη.

Το 607μ.χ. ο Φωκάς (φανατικός ορθόδοξος που κάνει μεγάλους διωγμούς εναντίον των Μονοφυσιτών) παντρεύει την κόρη του με τον αρχηγό των Βένετων τον Πρίσκο.

Το 608 μ.χ. σε συνδυασμό με βαρύ Χειμώνα και μεγάλη πείνα, ο λαός εξαθλιωμένος αγανακτεί, ενω ο Φωκάς συνεχώς ολισθαίνει σε χειρότερη τυραννία.

Μέσα σε αυτήν την νοσηρή κατάσταση, ο Έξαρχος της Αφρικής (πρώην Καρχηδόνα  και σιτοβολώνα της Κωνσταντνούπολης) , ο Ηράκλειος (παλιός φίλος του Ιουστινιανού), μετά απο μακρά προετοιμασία, κηρύσσει ανεξαρτησία απο την Κωνσταντινούπολη και ως εκ τούτου σταματά ο εφοδιασμός με σιτηρά της Πόλης, σε μία εποχή που ήδη υπάρχει μεγάλη πείνα και ο κόσμος πεθαίνει κατα χιλιάδες.

Ο Ηράκλειος στέλνει τον γιό του Ηράκλειο επίσης, με ναυτικό να χτυπήσει την Κωνσταντινούπολη και ταυτόχρονα στέλνει τον ανηψιό του Νικήτα να υπερασπίσει  το Εξαρχάτο απο πλευράς Αιγύπτου (Βυζαντινή επαρχία) για να προλάβει τον στρατό της Ανατολής του Φωκά.

Η σύγκρουση στην Αίγυπτο κρατά ένα χρόνο. Ο Νικήτας απο την πλευρά του Ηρακλείου και ο Βασάλος (πολύ σκληρός) απο την πλευρά του Φωκά.

Ενω αρχικά ο Βασάλος κερδίζει , τελικά αντιμετωπίζει την δυσαρέσκεια του λαού και του στρατού και μη έχοντας ερείσματα καταφεύγει στην Κωνσταντινούπολη.

Ο νεαρός Ηράκλειος πολιορκεί την Κωνσταντινούπολη και την καταλαμβάνει εύκολα αφού ο λαός που την υπερασπίζεται δεν θέλει τον Φωκά.

Του προσφέρεται το στέμμα , αλλά αυτός το προσφέρει στον Πρίσκο (γαμπρό του Φωκά) που τον είχε βοηθήσει. Όμως ο λαός αντιδρά δεδομένου οτι δεν θέλει καμμία σχέση με συγγενείς του Φωκά και ενθρονίζει τον Ηράκλειο (Οκτώβριος 610) με πατριάρχη τον Σέργιο. Ο Φωκάς εκτελείται.

Ο Ηράκλειος παραλαμβάνει ένα κράτος σε πλήρη διάλυση.

Για να έχει ηρεμία στην Δύση επαναβεβαιώνει τα πρωτεία του Πάπα της Ρώμης , άρα το πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης δεν μπορεί να καλείται πλέον Οικουμενικό.

 

Για το ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ

Μάνος Κιλημάντζος

 

(Συνέχεια ..44)

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.

Με Μια Ματιά