Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

Το ταφικό μνημείο Κ3, στο Γυμνάσιο
της αρχαίας Μεσσήνης, με τους οκτώ
κιβωτιόσχημους τάφους στον θάλαμό του,
κατασκευάστηκε κατά το πρώτο τέταρτο
του 3ου αι. π.Χ. για να δεχθεί τα σώματα οκτώ
αφηρωϊσμένων νεκρών μιας μεγάλης και ισχυρής
οικονομικά και πολιτικά οικογένειας
της μεσσηνιακής ελίτ, τριών γυναικών και
πέντε ανδρών, των οποίων τα ονόματα, χωρίς
τα πατρώνυμα, αναγράφονται στην ανατολική
πλευρά θέασης του θαλάμου Ἐπικράτεια,
Νικοξένα, Νικίχα, [- – – -]τίνος, Αγησίστρατος,
Επικράτης, [- – – ]ιππος και Ξένιππος).
Κατά τη διάρκεια του 1ου αιώνα μ.Χ. τα μέλη
μιας άλλης μεσσηνιακής, επίσης αριστοκρατικής,
οικογένειας, αυτής του Διονυσίου Αριστομένους,
χρησιμοποίησαν το ίδιο λαμπρό ταφικό μνημείο
Κ3 του 3ου αι. π.Χ., μετά από κάποιες εργασίες
επισκευής και αναδιάταξης των τάφων
του θαλάμου, για τον ενταφιασμό τους και
έστησαν τα μαρμάρινα αγάλματα επιφανών
αφηρωϊσμένων νεκρών τους μπροστά από
το μνημείο, στα βάθρα προγενέστερων χάλκινων
ανδριάντων, ασκώντας την προσφιλή για
την εποχή αυτή πρακτική της «ανακύκλωσης».

 

——–—–

 

θητεία των εφήβων της πρωτεύουσας Μεσσήνης, συμπεριλαμβανομένων και των εφήβων από διάφορες πόλεις της μεσσηνιακής
επικράτειας επί τρία χρόνια, από την ηλικία των 17
ως 20 ετών, στο Γυμνάσιο της Mεσσήνης, εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο των διαβατήριων
εθίμων, των μυητικών τελετουργιών που απαιτούνταν προκειμένου να περάσουν σταδιακά οι νέοι
στην τάξη των ανδρών, να αναδειχθούν σε ανδρείους πολεμιστές, μεγάλους αθλητές και άξιους εν
συνέχεια πολίτες.
1 H επαφή με τον κόσμο των
ηρώων και των νεκρών και με τις παραδόσεις και
υποχρεώσεις που πλαισιώνουν αυτό τον κόσμο,
καλλιεργούνταν σκόπιμα από την πολιτεία κατά τη
διάρκεια της θητείας των εφήβων ως μέρος των
διαβατήριων εθίμων. Έτσι ερμηνεύεται, επί παραδείγματι, και ο ουσιαστικός ρόλος των εφήβων της
Σαλαμίνας στον ετήσιο εορτασμό προς τιμήν του
Aίαντα,
2 ενώ κάτι ανάλογο πρέπει να δεχθούμε ότι
γινόταν και στη Mεσσήνη, με τον θρυλικό ήρωα των
μεσσηνιακών πολέμων Aριστομένη να τιμάται από
τους Μεσσήνιους εφήβους. Ο Παυσανίας, άλλωστε, είδε στο Στάδιο της Μεσσήνης το ιερό του
Αριστομένη, με έναν υψηλό κίονα μέσα σε αυτό,
γύρω από τον οποίο τελείτο ετησίως μαντικό
δρώμενο (Παυσ. 4.32.3). Ο υψηλός δωρικός κίονας,
ο οποίος στέκει αναστηλωμένος μπροστά από την
ανατολική κιονοστοιχία του Σταδίου, φαίνεται ότι
έφερε τον χάλκινο ανδριάντα του Μεσσήνιου ήρωα
και ταυτίζεται με τον «μαντικό» κίονα που αναφέρει
ο Παυσανίας (εικ. 1).
H παρουσία σημαντικών ελληνιστικών ταφικών
μνημείων στο Γυμνάσιο της Mεσσήνης, με διαφορετική το καθένα αρχιτεκτονική μορφή και με διαφορετικό αριθμό ενταφιασμένων ατόμων (εικ. 2α-β)
(το μνημείο K1 για επτά νεκρούς, το K2 για τέσερις
και το K3 για οκτώ επιφανείς νεκρούς), αποτελεί
ιδιάζουσα περίπτωση, μολονότι η παρουσία

 

Hρώων-Mαυσωλείων intra muros και σε σχέση με
Γυμνάσια δεν είναι άγνωστη.
3 Αυτά τα τρία δεσπόζοντα ταφικά μνημεία, συμπεριλαμβανομένου και
του Μαυσωλείου των Σαιθιδών στο τέρμα του
στίβου (εικ. 3), ανιδρυμένα κατά μήκος της οδού
που περνούσε πίσω από τη δυτική στοά του
Γυμνασίου και οδηγούσε από το Πρόπυλο στην Παλαίστρα,
4 προορίζονταν προφανώς να διαδραματίσουν ρόλο ουσιαστικότερο από εκείνον της ματαιόδοξης επίδειξης των οικογενειών της μεσσηνιακής
αριστοκρατείας· αποτελούσαν για τους εφήβους,
που ασκούνταν επί τρία χρόνια στο Γυμνάσιο, το
λαμπρό παράδειγμα των «προγόνων».5
Το ταφικό μνημείο
Το επιβλητικό ταφικό μνημείο Κ3, συνολικού ύψους
9,25 μ., κατασκευάστηκε για τον ενταφιασμό μιας
μεσσηνιακής οικογένειας αριστοκρατών και λειτούργησε ως οικογενειακό Ἡρίον του πρώιμου 3ου
αι. π.Χ.. Περιβάλλεται από τοίχους, οι οποίοι σχηματίζουν έναν ορθογώνιο περίβολο ταφικού τεμένους,
διαστάσεων 14,80X5,80μ. (εικ. 4). Ο δυτικός τοίχος
του περιβόλου, που σώζεται σε ύψος 2,50 μ., είναι
κατασκευασμένος από ακατέργαστους λίθους
δομημένους σε ένα χαλαρό πολυγωνικό σύστημα
και λειτουργεί ως ανάλημμα του υπερκείμενου ανδήρου, έρχεται μάλιστα σε «ηθελημένη» αντίθεση

 

 

προς τις επιμελώς κατεργασμένες, λείες επιφάνειες των λιθόπλινθων της ανωδομής του μνημείου
Κ3 (εικ. 5).
Με ιδιαίτερη επιμέλεια είναι κατεργασμένη η
ανατολική πλευρά του μνημείου, η στραμμένη προς
την οδό θέασης και όχι, όπως θα ανέμενε κανείς,
η νότια κύρια πλευρά της εισόδου προς τον ταφικό
θάλαμο. Ιδιαιτέρως εμφανείς στην ανατολική πλευρά, η οποία φέρει και τα ονόματα των πρώτων
νεκρών, είναι οι υποτομές, οι περιτένειες και η
πινάκωση (εικ. 6). Η βόρεια και η νότια πλευρά του
μνημείου βρίσκεται σε απόσταση πέντε μέτρων
από τις αντίστοιχες του περιβόλου, δημιουργώντας
δύο μικρά και ισομεγέθη αίθρια και έναν στενόμακρο υπαίθριο χώρο, πλάτους 1 μ., κατά μήκος
της δυτικής πλευράς του περιβόλου.
Η πρόσβαση στον περίβολο γίνεται από ανατολικά, ενώ στο μνημείο η πρόσβαση γίνεται, όπως
σημειώσαμε, από νότια μέσω μονολιθικού κεκλιμένου επιπέδου διαστάσεων 1,12Χ1,94 μ. Η είσοδος στον ορθογώνιο ταφικό θάλαμο φράζεται με
μονόφυλλη λίθινη θύρα, η οποία αποκα

 

στη θέση της κατά την πρόσφατη αναστήλωση (εικ.
4). Λείπουν όλα τα μεταλλικά στοιχεία της θύρας
(κλειδαριά, λαβές, μηχανισμός ανάρτησης και
περιστροφής), καθώς επίσης οι σύνδεσμοι, οι
τόρμοι και οι μολυβδοχοήσεις από όλα τα αρχιτεκτονικά μέλη του μνημείου, που αποκαλύφθηκαν
κατά την ανασκαφή ως λιθοσωρός, αποτελούμενος από τα πολυάριθμα ασβεστολιθικά μέλη της
ανωδομής. Η βίαιη απόσπαση των μεταλλικών
στοιχείων, που συνετελέσθη κατά τη διάρκεια των
«σκοτεινών αιώνων» (7ος-9ος αι. μ.Χ.), είναι έργο
των γνωστών μας γηγενών «μεταλλοκυνηγών» (όχι
σεισμών ή «βάρβαρων» εισβολέων), οι οποίοι και
προκάλεσαν τη διάλυση και την κατάρρευση του
ταφικού οικοδομήματος, όπως και όλων των οικοδομημάτων της πόλης.
6
Μετά τη μελέτη των διάσπαρτων μελών του
ταφικού μνημείου Κ3, τη σχεδιαστική αποκατάστασή του από τον Ιάπωνα καθηγητή της αρχιτεκτονικής Juko Ito, και την έγκριση του Υπουργείου
Πολιτισμού, άρχισε η σταδιακή αναστήλωσή του, η
οποία ολοκληρώθηκε αισίως στις 26 Σεπτεμβρίου

 

 

2018 με χρηματοδότηση του Ιδρύματος «Ι. Φ. Κωστόπουλος».
Αμφότερα τα αίθρια (βόρειο και νότιο) και
κυρίως ο πίσω, δυτικά του μνημείου, στενός χώρος
του περιβόλου χρησιμοποιήθηκαν για είκοσι τρεις
εγχυτρισμούς νηπίων και τέσσερις ενταφιασμούς
σκύλων, που έχουν παρουσιασθεί αναλυτικά σε
δημοσίευμα του 2010 (εικ. 7).7 Στο βόρειο αίθριο
ήλθε στο φως ένας λακκοειδής τάφος γυναίκας
πλούσια κτερισμένος.
8 Ανάμεσα στα κτερίσματα
ξεχωρίζει ένα πήλινο πτυκτό επικασσιτερωμένο
κάτοπτρο του πρώιμου 3ου αι. π.Χ. (αρ. ευρ. 9579),
με παράσταση της Ηούς που μεταφέρει το νεκρό
σώμα του γιου της Μέμνονα (εικ. 8), και ένα σπάνιο
πήλινο απορραντήριο (αρ. ευρ. 9581), επίσης
επικασσιτερωμένο (εικ. 9).
Στο εσωτερικό του τετράγωνου (διαστ. 4,32Χ
4,32 μ.) ταφικού θαλάμου, ο οποίος εδράζεται σε
τετραμερές (στην ανατολική πλευρά) κρηπίδωμα
και έχει συνολικό ύψος 3,25 μ., βρίσκονται οκτώ
κιβωτιόσχημοι τάφοι, συμμετρικά ανά δύο και
στροβιληδόν διαταγμένοι γύρω από κεντρική

τετράγωνη θήκη (εικ. 10α-β). Παρά
τη σύληση των τάφων αποκαλύφθηκαν ορισμένα κτερίσματα, σημαντικά για τη χρονολόγηση της
κατασκευής του μνημείου στον 3ο
αι. π.Χ. και της δεύτερης χρήσης
του. Ο θάλαμος έφερε εσωτερικά
ξύλινη οροφή και ήταν επιχρισμένος.
Στην κορυφή της αμφίκοιλης
κωνικής στέγης του ταφικού μνημείου Κ3, η οποία έχει ύψος 6,00
μέτρων, εδράζεται κορινθιακό κιονόκρανο, ύψους 0,50 μ., αποτελούμενο από δύο χωριστά δουλεμένα
επάλληλα μέρη (εικ. 11). H βαθειά
κυκλική εγκοπή (διαμέτρου 0,20 μ.
και βάθους 0,12 μ. στην άνω επιφάνεια του κινοκράνου) δεχόταν τη
βάση ενός λίθινου αγγείου, ύψους

 


 

0,95 μ., μέγιστης διαμέτρου 0,50 μ., σε σχήμα
υδρίας ή αμφορέα, που βρέθηκε κατά την ανασκαφή πεσμένο στα ανατολικά του μνημείου και
τοποθετήθηκε στη θέση του (εικ. 12). Στην ταινία
των ελίκων του κιονοκράνου είναι γραμμένο το
όνομα του πρώτου νεκρού, και γενάρχη πιθανώς,
της οικογένειας (ΕΥΚΛΕΙ[…]), του οποίου τα λείψανα είχαν εναποτεθεί στη θήκη στο κέντρο των
οκτώ τάφων.
H μορφή του ταφικού οικοδομήματος είναι
αδόκιμη για τα ελλαδικά δεδομένα (εικ. 4-6).
Συγκρίσιμα παραδείγματα ως προς τη μορφή της
στέγης τουλάχιστον απαντώνται γενικώς στην
Aνατολή και τη Σικελία.
9 Ας μη ξεχνάμε τη μορφή
της στέγης του περίφημου Ωδείου του Περικλή,
δίπλα στο θέατρο του Διονύσου στη δυτική κλιτύ
της αθηναϊκής Ακρόπολης, η οποία σύμφωνα με τις
φιλολογικές μαρτυρίες, παραπέμπει στην πολυτελή
σκηνή του Πέρση βασιλιά και στην ήττα του κατά
την ιστορική ναυμαχία της Σαλαμίνας.
10
Ονόματα νεκρών και ανδριάντες
Την ανωδομή του τετράγωνου θαλάμου εξωτερικά
στέφει ιωνικό επιστύλιο, με δύο επάλληλες ταινίες,
συμφυές με γεισίποδες και γείσο (εικ.5-6). Πάνω
στις ταινίες μιας από τις πλίνθους του ανατολικού
επιστυλίου (μήκους 106μ., ύψους 0,26μ., πλάτους
0,61μ.), σώζονται τα ονόματα των πρώτων νεκρων,
ανδρών και γυναικών που χρονολογούνται στον 3ο
198 Θέματα Αρχαιολογίας [ τ .2.2] Μάιος – Αύγουστος 2018
11. Λεπτομέρεια του κορινθιακού κιονόκρανου
στην κορυφή του ταφικού μνημείου Κ3
(© φωτ.: Πέτρος Θέμελης).
12. Το λίθινο συμπαγές αγγείο στην κορυφή
του ταφικού μνημείου Κ3 (© φωτ.: Πέτρος Θέμελης).
13. Τα δύο βάθρα των αγαλμάτων του φιλοσόφου και
του Ερμή από ΒΑ, σε σχέση με το ταφικό μνημείο Κ3
(© φωτ.: Πέτρος Θέμελης).


αι. π.Χ., σύμφωνα και με τον τύπο των γραμμάτων
(αρ. ευρ. 9609)11:
Ἐπικράτεια vv Νικοξένα vv Νικίχα v
[- -].τῖνος v Ἀγησίστρατος v Ἐπικράτ[ης] Tα ονόματα Νικίχα και Ἐπικράτ[ης] στο τέλος
των δύο στίχων έχουν γράμματα ύψους 0,025μ. και
αποτελούν προσθήκες μετά τα αρχικά ονόματα, τα
οποία έχουν γράμματα ύψους 0,045μ. Τα ονόματα
Ἀγησίστρατος καί Ἐπικράτης είναι γνωστά στην
Πελοπόννησο από επιγραφικά κείμενα, βλ. LGPN
III.A, s.vv. Eνδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι
στον πρώτο στίχο είναι γραμμένα ονόματα μόνο
γυναικών ενώ τα ανδρικά εμφανίζονται στο δεύτερο στίχο. Η απουσία γενικώς πατρώνυμων
δηλώνει, σύμφωνα με άλλα μεσσηνιακά παραδείγματα, αφηρωϊσμό των νεκρών.
12
Σε λιθόπλινθο της ανωδομής της βόρειας
πλευράς βρίσκεται χαραγμένη η επιτύμβια επιγραφή του Διονυσίου και της Πλεισταρχίας κόρης του
Διονυσίου, κάτω από τα ελλιπώς σωζόμενα ονόματα προγενέστερων νεκρών (αρ. ευρ. 4203)13:
[- – – – – – – -]ιππος.
[- – – – – -] Ξένιππος.
vacat 0,05μ.
3 Διονύσιε v χαῖρε.
Πλεισταρχία Διονυσίου
χαῖρε.
Ύψ. γραμμ. 0,05μ. Τα ονόματα των δύο πρώτων
στίχων, γραμμένα με μικρότερα γράμματα (ύψους
0,03μ.), είναι προγενέστερα, χρονολογούνται στα
ελληνιστικά χρόνια και δεν σχετίζονται με τα ονόματα των στίχων 3 και 4 του 1ου αι. μ.X. Ο Διονύσιος (στ. 3) και η κόρη του Πλεισταρχία (στ. 4) ήταν
μέλη επιφανούς οικογένειας.
Σε λιθόπλινθο του ίδιου μνημείου, ύψ. 0,625μ.,
μήκ. 1,28μ., πάχ. 0,44μ., τοποθετημένη δεξιά της
κυρίας νότιας εισόδου, έχουν αναγραφεί τα
ονόματα νεκρών μεταγενέστερων ενταφιασμών, σε
μια δεύτερη χρήση του μνημείου από άλλες
οικογένειες της μεσσηνιακής αριστοκρατείας κατά
τον 1ο αιώνα μ.Χ. (αρ. ευρ. 9283)14:
Nικήρατε Θέωνος πρ(εσβύτερε) χαῖρε.
Eἰσοκράτια Ἀριστομένους χαῑρε.
H επιγραφή του δεύτερου στίχου είναι χαραγμένη με μικρότερα γράμματα, ύψους 0,025μ.
έναντι ύψους γραμμάτων 0,035μ. του πρώτου
στίχου, και είναι προγενέστερη. Οι αναγραφόμενοι
ήταν προφανώς σύζυγοι. Η Eισοκράτεια Aριστομένους ήταν κόρη της Πλεισταρχίας Διονυσίου. O
200 Θέματα Αρχαιολογίας [ τ .2.2] Μάιος – Αύγουστος 2018
14. Το μαρμάρινο άγαλμα του Θέωνος Νικηράτου
(© φωτ.: Πέτρος Θέμελης)

 

 

Nικήρατος Θέωνος ο πρεσβύτερος (ο προσδιορισμός δηλώνει ότι υπήρχε και συνώνυμος νεώτερος) ήταν ο πατέρας του Tιβέριου Kλαύδιου Θέωνος, το ενεπίγραφο βάθρο (αρ. ευρ.6650) και το μαρμάρινο άγαλμα
του οποίου αποκαλύφθηκαν κατά την ανασκαφή στο παρακείμενο δωμάτιο αριθμός IX
της δυτικής στοάς του Γυμνασίου (εικ. 13).15
Στο δωμάτιο αυτό (αρ. IX) ήλθαν στο φως
κατά χώρα δυο ενεπίγραφα ασβεστολιθικά
βάθρα και δυο μαρμάρινα αγάλματα πεσμένα μπροστά τους. Tο πρώτο άγαλμα είναι
ακέφαλο (ύψους 1,71μ.) και εικονίζει ιματιοφόρο άνδρα (εικ. 14). H δέσμη ειληταρίων
παπύρου, δίπλα στο αριστερό του πόδι τον
χαρακτηρίζει ως φιλόσοφο ή ρήτορα, ο
οποίος, όπως σημειώσαμε ταυτίζεται με τον
Tιβέριο Kλαύδιο Θέωνα, γιο του Nικήρατου.
Tα τεχνοτροπικά στοιχεία του έργου, η
μαρτυρία της πτυχολογίας, η απουσία σωματικότητας εμφανέστερη στις πλάγιες όψεις,
η απόδοση των ραδινών και άψυχων δακτύλων της δεξιάς παλάμης που προβάλλουν
από το ιμάτιο, επιτρέπουν να αναγνωρίσουμε το έργο με τη συνηγορία και της
επιγραφής στο βάθρο του, ως δημιουργία
του 1ου αιώνα μ.X.
Προγενέστερη επιγραφή στην πίσω πλευρά του βάθρου αναφέρεται σε ανδριάντα
Γυμνασίαρχου που έστησαν προς τιμήν του
οι «ὑπ’ αὐτόν» έφηβοι.
16 Γνωρίζουμε τον
Nικήρατον Θέωνος (χωρίς να δηλώνεται αν
είναι ο πρεσβύτερος ή ο νεώτερος) και από
τη μεγάλη οικοδομική επιγραφή του 1ου αι.
μ.X., που ήλθε στο φως στο Ασκληπιείο της
Μεσσήνης (αρ. ευρ. 1014, στ. 19. SEG 23,
1968, 205.207) καθώς επίσης έναν Nικήρατον επιμελητή του ιερού της Oυπησίας
Αρτέμιδος το έτος 42 μ.X. (αρ. ευρ. 1013.
SEG 38, 337).
Tο δεύτερο μαρμάρινο άγαλμα (ύψους
2,32μ.) βρέθηκε σπασμένο σε πολλά συνανήκοντα θραύσματα, αλλά χωρίς ουσιαστικές ελλείψεις (εικ. 15-16). Tο βάθρο του (αρ.
ευρ. 8059. ύψ. 0,89μ., πλ. κάτω 0,64μ., πλ.
άνω 0,69μ., πάχ. 0,55μ.) είναι μικρό σε
σχέση με το μέγεθος του έργου. Φέρει
βαθύ και ευρύ υστερογενές κυκλικό
Θέματα Αρχαιολογίας [ τ .2.2] Μάιος – Αύγουστος 2018 201
15.Το μαρμάρινο άγαλμα του Ερμή
Ψυχοπομπού (© φωτ.: Πέτρος Θέμελης).

λάξευμα στο μέσο της άνω πλευράς του (διαμ.
0,38μ. και βάθους 0,365μ.) για τη στήριξη μιας
νέας στέψης (μεγαλύτερης της αρχικής), κατάλληλης για την έδραση του μεταφερμένου από άλλη
θέση μεγάλου αγάλματος του Ερμή. H δεύτερη
χρήση του βάθρου αυτού επιβεβαιώνεται χάρη στο
γεγονός ότι φέρει προγενέστερη επιγραφή στη
στραμμένη προς τoν τοίχο, πίσω πλευρά του. Το
φαινόμενο αυτό της ανακύκλωσης, της νέας διαχείρισης του ελληνιστικού παρελθόντος, αλλιώς της
επανέκδοσης των προγενέστερων γλυπτών στα
χρόνια της ρωμαιοκρατίας δεν χαρακτηρίζει μόνο
την αρχαία Μεσσήνη άλλα και άλλα αστικά κέντρα
του ελλαδικού χώρου και της Μικράς Ασίας.
17
Στη δυτική στοά του Γυμνασίου, στο δωμάτιο
αρ. XI, που βρίσκεται ακριβώς μπροστά στο
μνημείο Κ3, αποκαλύφθηκε στη θέση του ασβεστολιθικό βάθρο που έφερε το μαρμάρινο εικονιστικό άγαλμα του ήρωα (=αφηρωισμένου νεκρού)
Διονύσιου Ἀριστομένεος, σύμφωνα με την επιγραφή της πρόσθιας όψης (εικ. 17). O Διονύσιος Aριστομένους ήταν μέλος γνωστής οικογένειας
ευπατριδών της Mεσσήνης. Περιλαμβάνεται σε
κατάλογο εφήβων της Yλλίδος φυλής του έτους 3
μ.X. (αρ. ευρ. 4201), ενώ αργότερα εμφανίζεται να
προσφέρει χρήματα στη μνήμη της μητέρας του
Πλεισταρχίας για την επισκευή του ναού της
Δήμητρας (αρ. ευρ. 1014. SEG 23, 205.207).
Δεύτερη προγενέστερη τιμητική επιγραφή στην
πίσω πλευρά του ίδιου βάθρου αναφέρεται σε
χάλκινο ανδριάντα του επιστάτη των εφήβων
Φίλωνος Πάπου. Oι επιστάτες, σύμφωνα με ό,τι
γνωρίζουμε από άλλες πόλεις, ήταν υπεύθυνοι για
την εκπαίδευση των εφήβων ως δάσκαλοι και
προπονητές γυμναστικής.

ΠΗΓΗ http://www.diazoma.gr/site-assets/k3-messinis-2018-2-188-203-mc.pdf

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.

Με Μια Ματιά