Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

Γράφει ο Μάνος Κιλημάντζος

 

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ τον 7ο – 6ο αιώνα π.Χ.

 

Μπαίνουμε πλέον στη Αρχαϊκή περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας.

Περί το 800 π.Χ. αρχίζουν και δημιουργούνται οι πόλεις – κράτη.

Χαρακτηριστικές πόλεις κράτη της εποχής (εκτός των Αθηνών και της Σπάρτης που θα αναφερθούν ξεχωριστά) είναι:

 

Στην Ιωνία :

-Η Μίλητος  που μας  έδωσε εξαιρετικούς φιλοσόφους (Θαλής , Αναξίμανδρος , Αναξιμένης), ιστορικούς ( Εκαταίος ) και ποιητές ( Φωκυλίδης ). Ανέπτυξε σπουδαίο εμπόριο βασισμένη στην εξαιρετικά προνομιούχο γεωγραφική της θέση.

Κτισμένη στον Μαίανδρο ποταμό, που η διαμόρφωσή του της παρείχε 4 φυσικούς λιμένες. Απο τον 6ο αιώνα και με την συσώρευση πλούτου λόγω του εμπορίου, η εξουσία πηγαίνει απο τους ευγενείς στους εμπόρους

-Η Έφεσος σπουδαίο κέντρο και εξαιρετικά στρατηγικό λιμάνι (το οποίο όμως με τις προσχώσεις  εξουδετερώθηκε σταδιακά. Μας έδωσε έναν σπουδαίο προσωκρατικό φιλόσοφο, τον Ηράκλειτο και τον ποιητή Καλλίνο. Αργότερα πέρασε στην κυριαρχία του Λυδού βασιλέα Κροίσου. Κατα την Ρωμαιοκρατία γνώρισε μία νέα , μεγάλη ακμή και στο εμπόριο αλλά και στην φιλοσοφία (βιβλιοθήκη του Κέλσου).

-Η Φώκαια κτισμένη στον ποταμό Έρμο θεωρείται ότι εφηύρε την ναυπηγική. Κατασκευάστηκαν εκεί ταχύτατα πλοία , οι πεντηκόντοροι δηλ.50 κουπιά και ως συνέπεια αυτού είχε εξαιρετικούς ναυτικούς. Ίδρυσε αποικίες στην Μασαλία και το Γιβραλτάρ ]

-Η Σάμος. Ισχυρότατη πόλις και μεγάλη ναυτική δύναμις. Χαρακτηριστικό της η Σάμαινα το πολεμικό πλοίο από ξύλο της Σάμου το οποίο ήταν και το καλύτερο για την ναυπηγική].

Ονομαστός τύραννος ο Πολυκράτης. Πολύ προοδευτικός άρχων έφτασε την Σάμο στο απόγειο της άνθησής της και πραγματοποίησε πολλά και μεγάλα έργα [Ευπαλίνειον όρυγμα].

Ηταν η πλέον πιστή σύμμαχος των Αθηναίων κατά τον Πεολοποννησιακό πόλεμο.

-Η Χίος  της οποίας το πολίτευμα  αντέγραψε σε πολλά σημεία ο Σόλων για να νομοθετήσει το πολίτευμα της Αθήνας.

-Η Λέσβος που ίδρυσε αποικίες στην σημερινή Θράκη.  Μας έδωσε ποιητές όπως ο Αλκαίος και η Σαπφώ.

Ονομαστός ηγέτης της ο Πιττακός , ενας από τους 7 σοφούς του αρχαίου Ελληνικού κόσμου που κυβέρνησε με σύνεση και δικαιοσύνη επι 10 ετίαν

 

Στην Πελοπόννησο:

-Η Κόρινθος η οποία απέκτησε τεράστιο πλούτο με την  οικονομική της ανάπτυξη, δημιούργησε πάρα πολλές αποικίες [Κέρκυρα , Συρακούσες , Τάραντας κλπ].

Χαρακτηριστικό το αρχαίο ρητό ΄΄Ου παντός πλειν ες Κόρινθον΄΄ που δείχνει ότι δεν μπορούσε κάθε ένας να επισκευθεί την Κόρινθο με την πανάκριβη ζωή της.

Λόγω του έντονου αποικισμού έχασε γρήγορα το μεγαλύτερο μέρος του ενεργού ανθρώπινου δυναμικού της και υπεχώρησε σε σημασία στον Ελλαδικό χώρο, παραμένοντας εν τούτοις τεράστια οικονομική δύναμη. Κυριαρχεί στην αγγειοπλαστική τον 6ο αιώνα υπο τον τύραννο Περίανδρο. Στην Κόρινθο πρωτοεμφανίζεται και ο θεσμός του δικτάτορος. Σε περιπτώσεις μεγάλης κρίσης η πολιτεία εξέλεγε δικτάτορα με απόλυτες εξουσίες για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Όταν τελείωνε η κρίση , ο δικτάτωρ παρέδιδε την εξουσία και ηλέγχετο από τον λαό για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε  την κρίση. Τον θεσμό αυτό αντέγραψαν και οι Ρωμαίοι. Η Κόρινθος κατεστράφη ολοσχερώς όταν κατελήφθη από τους Ρωμαίους.

-Το Άργος που θεωρούσε ότι ήταν η συνέχεια του κράτους των Μυκηνών.

Μετά την επικράτηση των Δωριέων συνεχωνεύθησαν με αυτούς  αλλά πάντα είχαν ανταγωνιστική διάθεση έναντι των Σπαρτιατών.

-Η Σικυών 4 χιλιόμετρα από την Κόρινθο , εξ ίσου  πλούσια πόλις , κέντρον φιλοσόφων και καλλιτεχνών.

-Η Αίγινα . Τον 7ο αιώνα  έκοψε το πρώτο νόμισμα [την χελώνη] . Ονομαστό ο ναός της Αφαίας Αφροδίτης. Ισχυρή ναυτική δύναμις. Η αντίθεσή της με την Αθήνα την έφερε τελικώς εις μαρασμόν.

-Τα Μέγαρα που ήκμασαν τον 7ο και 6ο αιώνα. Ιδρυσαν αποικίες στην Σικελία και το Βυζάντιο στον Βόσπορο. Υφαντουργία και κεραμική σε μεγάλη ανάπτυξη. Τύραννος ο Θεαγένης. Φιλόσοφος ο Ευκλείδης , ποιητής ο Θέογνις.

 

Στην Εύβοια:

Η Χαλκίς και η Ερέτρια . Μεταξύ τους η πεδιάς , το Λιλάντειον πεδίον , έδιδε πλούτο και απετέλεσε αφορμή συγκρούσεων μεταξύ τους τον 7ο αιώνα. Εκαναν πρώτοι απ όλους αποικίες στην Σικελία και κάτω Ιταλία.

 

Στην Βοιωτία και Φωκίδα:

Δεν ήταν ναυτικοί κυρίως λόγω της διαμόρφωσης των ακτών τους. Ήταν κυρίως γεωργικές δυνάμεις.

Η Θήβα , ο Ορχομενός , οι Πλαταιές , η Τανάγρα ήταν οι πιο γνωστές και πλούσιες.

Ισχυρότερη η Θήβα που πρωτοστάτησε σε δημιουργία κοινοπολιτείας , του ‘Κοινού των Βοιωτών’ το οποίον διηύθηναν οι ‘Βοιώταρχοι’.

 

Στην Θεσσαλία:

Θεωρείται η πατρίδα  των παλαιοτέρων Ελλήνων.

Ιωλκός [Αργοναυτικά] , Φάρσαλος , Λάρισα , Κρανών , Φεραί  οι σπουαιότερες πόλεις που εκυβερώντο από τους μεγαλοκτηματίες. Δεν ευδοκίμησε στις τέχνες και τα γράμματα. Ηταν γεωργικές οικονομίες που αργότερα έφτιαξαν ομοσπονδία

 

Στην Μακεδονία:

Όχι θαλασσινός λαός. Οι πολλοί ποταμοί έκαναν το έδαφος πρόσφορο για καλλιέργειες. Ήσαν απόγονοι των Δωριέων σχετικά απομονωμένοι από τους υπολοίπους Έλληνες. Η Μακεδονία απετέλεσε  πάντα τον κυμματοθραύστη των εκ βορρά εισβολών των βαρβάρων και εξ αυτού του λόγου άργησε να ακμάσει μέχρι την εποχή του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου Γ’ του Μεγάλου.

 

Στην Ήπειρο:

Απομονωμένοι στα δίσβατα όρη και στα κακοτράχαλα εδάφη τους οι Ηπειρώτες είχαν επαφή μόνο με  τους Μακεδόνες στην προσπάθεια αποκρούσεως των εκ βορρά εισβολών [Ιλλυριών]. Ετσι μέχρι τους Ελληνιστικούς χρόνους ,έμεινε έξω από κάθε εξέλιξη της Ελληνικής ιστορίας. Θεωρείται πάντως από τους θρύλους  η κοιτίδα της Ελληνικής φυλής. Κυριότερο [και παλαιότερο] μαντείο , αυτό της Δωδώνης [ιερά δρυς του Διός].

Τα ίδια χαρακτηριστικά με την Ήπειρο είχαν και η Αιτωλία και Ακαρνανία.

 

Αποικίες της Ιταλίας:

-Κύμη. Θεωρείται η παλαιοτέρα αποικία των Ελλήνων [Χαλκίδα] , αγωνίσθηκε εναντίον των Τυρρηνών και των Καρχηδονίων. Το Κυμαϊκό (Χαλκιδικό) αλφάβητο υιοθετήθηκε απο τους Λατίνους και είναι το γνωστό Λατινικό αλφάβητο.

-Σύβαρις. Πλουσιότατη και πολυάνθρωπη. Επιρρεπείς προς την πολυτέλεια και την χλιδή [Συβαρίτης συνώνυμο του γλεντζέ και νωθρού ανθρώπου]. Κάηκε όταν ήλθε σε σύγκρουση με τον Κρότωνα.

-Κρότων. Αυστηρή και δυνατή αποικία των Αχαιών.Σπουδαιότερος ο Ολυμπιονίκης Μίλων ο Κρωτονιάτης. Τον 6ο αιώνα εκυβερνάτο από τους μαθητές του Πυθαγόρα που είχε ιδρύσει την σχολή του εκεί.

-Τάραντας. Δωρική αποικία. Ησχολούντο με την υφαντουργία , την κεραμική , την αλιεία και την γεωργία. Εξήγαν αποκλειστικά την πορφύρα , χρώμα που έβγαζαν από τα όστρακα.

 

Αποικίες της Σικελίας:

-Συρακούσαι. Αποικία των Κορινθίων.Η πιο μεγάλη και πλούσια πόλις της Σικελίας.

Βιοτεχνία [χαλκός , σίδηρος, άργυρος] , ναυτιλία , τέχνες. Το λιμάνι της επροστατεύετο από την μικρή νήσο Ορτυγία. Διέθετε ωραίους ναούς , θέατρα και γυμναστήρια. Αγωνίσθηκε για την κυριαρχία της Σικελίας με τους Τυρρηνούς και τους Καρχηδονίους. Γέλων και Ιέρων οι πιο ονομαστοί τύραννοι.

-Σελινούς. Αποικία Μεγαρέων. Ενδεικτικές οι μεγάλες λεωφόροι και το τέλειο αποχετευτικό της σύστημα.

-Γέλα. Αποικία Κρητών και Ροδίων. Εκυβερνάτο από αριστοκρατία.

-Ακράγας. Αποικία Ροδίων. Λάδι και κρασί τα προιόντα της. Ήταν η δεύτερη πλουσιότερη πόλη της Σικελίας . Τύραννος ο Φάλαρις , γνωστός για την αγριότητά του.

 

Για το ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ

Μάνος Κιλημάντζος

(Συνεχίζεται)  7.  ο

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.