Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

Πέργαμος

 

Γράφει ο Μάνος Κιλημάντζος

 

Είναι εκεί κοντά στα Μικρασιατικά παράλια μία μικρή σήμερα κωμόπολη. Οι Τούρκοι την λένε Bergama και η εμφάνισή της σου θυμίζει Ελληνική επαρχία της δεκαετία του ‘60..

Περνάμε με το πούλμαν και την Ενωση Βουρλιωτών Μικράς Ασίας και δίπλα στον δρόμο υπάρχουν τα ερείπια του Σεραπείου. Αλλες φορές δεν υπήρχε χρόνος για στάση, αλλά εδω πάτησα πόδι ! Δεν μπορείς να περνάς τέτοια μνημεία και να μην αφιερώσεις μία στάση. Σταματήσαμε λοιπόν.

Μεγαλόπρεπο το Σεραπείον! Μνημείο – ναός αφιερωμένο στον Σέραπι. Ελληνιστική- Αιγυπτιακή ανθρωπόμορφη θεότητα που συνδύαζε τις Αιγυπτιακές θεότητες Όσιρι και Άπη !

Πανύψηλοι τοίχοι, καμάρες, κάποια Αιγυπτιακά αγάλματα, δεν σε αφήνουν να φύγεις εύκολα απο εδω! Τριγυρνάω ανυπόμονα, φωτογραφίζω, οσμίζομαι! Αν θυμάμαι καλά, εδω έγινε και κάποια χριστιανική σύνοδος η κάτι ανάλογο. Δεν βαριέσαι… Ματαιότης ματαιοτήτων τα ανθρώπινα, όσο κι αν τα ντύσεις με χρυσάφι, μήτρες και δόγματα….

Εγω μένω στις εικόνες του θαυμαστού αυτού χώρου. Στιγμές συλλέγω στην ζωή μου και αυτή είναι μία απο αυτές.

 

Στον λόφο που βρίσκεται πάνω απο την σημερινή πόλη είναι η αρχαία Πέργαμος!

Χτισμένη στον 300 μέτρων (αλλά απόκρημνο) λόφο, ευτύχησε να απολαμβάνει την ευφορία της κοιλάδας ανάμεσα σε δύο παραποτάμους του ποταμού Κάϊκου, τον Σελινούντα και τον Κήτειο.

Μέχρι τον 4ο π.Χ. αιώνα δεν έπαιζε κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στα γεγονότα της περιοχής.

Αυτό άλλαξε τον 3ο π.Χ αιώνα όταν ένας απο τους διαδόχους του Μ.Αλεξάνδρου, ο Λυσίμαχος φύλαξε εκεί τον τεράστιο θησαυρό του (9.000 τάλαντα) και ο διάδοχός του ο Φιλέταιρος ίδρυσε το ανεξάρτητο κρατίδιο της Περγάμου.

Πλούσια η πόλη, αναπτύχθηκε ακόμη περισσότερο επι του Ατταλου του Α’ και του Ευμένους του Β’.

Χαρακτηριστικό της ευμάρειας της πόλης είναι τα μεγάλα και πολυτελή κτίρια, μνημεία και ναοί της, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει το , λεγόμενο, 8ο θαύμα του αρχαίου κόσμου, ο Βωμός της Περγάμου.

Σήμερα τίποτε απο αυτά δεν μπορεί να δει ο επισκέπτης.

Πρόλαβαν οι Γερμανοί !  Κατα συνήθη πρακτική τον 19ο αιώνα, ανέσκαψαν τον χώρο και μετέφεραν στο Βερολίνο και τον Βωμό και τα πέριξ μνημειακά οικοδομήματα. Αν θέλει  κανείς λοιπόν να τα δει όλα αυτά τα θαύματα  του Ελληνιστικού κόσμου πρέπει να πάει….. στο Βερολίνο.

Τα εχουν όλα εκεί….

 

Η Πέργαμος κατα την Ρωμαιοκρατία αναπτύχθηκε πολύ και εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο της Ασίας.

Πλούτος  τεράστιος! Ενδεικτικό του οποίου ήταν και η περίφημη στοά του Ευμένους στην νότια κλιτύ της Ακροπόλεως των Αθηνών. Μιας διόροφης στοάς 165 μέτρων , τα ερείπια της οποίας μπορεί και σήμερα να δεί ο επισκέπτης.

Πολλά μπορούμε να πούμε για την Πέργαμο!

Για την βιβλιοθήκη της , ισάξιας με αυτής της Αλεξανδρείας, με κοντά στους 200.000 τόμους, που ο Αντώνιος  χάρισε στην Κλεοπάτρα (σε ξένο αχυρώνα όσοι γάϊδαροι θέλουν, μαλλώνουν… ).

Στην Πέργαμο αναδείχθηκε και ο περίφημος γιατρός Γαληνός που σπούδασε  στο Ασκληπιείο της Περγάμου και ήταν ο αγαπημένος γιατρός του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου.

 

Το τέλος της ευτυχίας της ήρθε όταν επαναστάτησε εναντιον της Ρώμης και αυτοί την λεηλάτησαν απογυμνώνοντάς της απο κάθε θησαυρό, που μεταφέρθηκε στην Ρώμη.

Η παρακμή της Ελληνιστικής περγάμου σφραγίστηκε απο τον Άτταλο Γ’ τον Φιλομήτωρα, ο οποίος …έδωσε την πόλη ως κληρονομία στην Ρώμη…

Σαν Βυζαντινή επαρχία δεν αναφέρεται σαν κάτι ιδιαίτερο και το τέλος της  ήλθε το 1401  που καταστράφηκε ολοσχερώς απο τον Ταμερλάνο.

 

Όπως είπαμε δεν είναι εύκολο να πας στα ερείπια που βρίσκονται στον λόφο. Είναι και δύσκολη η πρόσβαση αλλά δεν υπάρχουν και πολλά για να δεις.

Περιορίζεσαι να απολαμβάνεις απο μακρυά το υπέροχο θέατρο που είναι σκαρφαλωμένο στην πλαγιά του λόφου.

 

Α!  Και κάτι ακόμη για την Πέργαμο. Είναι η γεννέτειρα της περγαμινής, του επεξεργασμένου δέρματος που αποτελούσε το βιβλίο της εποχής !

Τον 2ο π.Χ. αιώνα ο Πτολεμαίος ο Επιφανής, βασιλιάς της Αιγύπτου αντιμετώπισε  έλειψη παπύρου (του επεξεργασμένου φυτικού προϊόντος του παπύρου του Νείλου)  και απαγόρευσε την εξαγωγή του. Σαν αποτέλεσμα η τιμή του παπύρου εκτινάχθηκε στα ύψη, οπότε ο  Περγαμινός βασιλιάς Ευμένης ο Β’ ευνόησε την επεξεργασία δέρματος ως υποκατάστατο του παπύρου. Η επεξεργασία ήταν γνωστή, αλλά οι Περγαμινοί την εξέλιξαν σε σημείο να γίνει το προϊόν συνώνυμο της πόλης τους  (και πηγή τεράστιων εσόδων).

 

Ένα άλλο θαυμαστό αξιοθέατο της πόλης είναι και το (ευτυχώς άνετα προσβάσιμο) Ασκληπιείο της Περγάμου!

Τεράστια η έκτασή του και την διαβαίνουμε εντυπωσιασμένοι περνώντας την via Vesta (τον δρόμο της θεάς Εστίας). Φαντάζομαι την κίνηση στην ακμή της πόλης! Η λεωφόρος με τα πάρα πολλά καταστήματα στις παρυφές της, και τα πάρα πολλά αγάλματα, τα βάθρα των οποίων εξακολουθούν να “φυλάνε” τον χώρο.

Προχωρά ο επισκέπτης στο υπέροχο θέατρο. Ανεβαίνει τις κερκίδες, τριγυρνά τα παρασκήνια. Ταυτίζεται.

Και ταυτίζεται περισσότερο περνώντας απο τις πισίνες θεραπείας, στις οποίες πλέον κολυμπούν βατράχια, περνώντας απο την στοά που σε οδηγεί σε τεράστιους θαλάμους όπου οι ασθενείς κάθονταν, αφιέρωναν τα τάματά τους, διανυκτέρευαν, περίμεναν την θεραπεία!

 

Βγαίνουμε απο εκεί, ανεβαίνουμε τον μικρό λοφίσκο που θα μας οδηγήσει ξανά στην έξοδο.

Εκεί, τα τουριστικά περίπτερα περιμένουν τον κουρασμένο επισκέπτη για εξαιρετικά δροσιστικό και θρεπτικό χυμό απο ρόδια και βεβαια τα “απαραίτητα” σουβενίρ.

 

Τελειώσαμε την περιήγησή μας στην πάλαι ποτέ πλούσια Ελληνική Πέργαμο (και σήμερα “κακομοίρα” Bergama).

Είπαμε ! Η δημιουργία πολιτισμού δεν είναι το φόρτε τους. Ξέρετε για ποιούς μιλάω !

 

Οι φωτογραφίες μου :  https://photos.app.goo.gl/Nk3pwkaRtPNsh4MWA

 

Για το ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ

Μάνος Κιλημάντζος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.