Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

Γράφει ο Μάνος Κιλημάντζος

  1. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΤΕ ΓΝΩΣΤΟ ΚΟΣΜΟ

Η Ρώμη πλέον δεν έχει αντιπάλους.

Τώρα που δεν χρειάζεται να δείχνει διπλωματικό πρόσωπο, πράγματι αλλάζει συμπεριφορά.

Δεν είναι πλέον ο σύμμαχος η ο «ελευθερωτής». Η στάση φιλίας και ισότητας  εγκαταλείπεται και η Ρώμη πλέον φέρεται σαν κατακτητής.

Αχαϊκός πόλεμος – Καταστροφή της Κορίνθου (146 π.χ.)

Πρώτο θύμα της αλλαγής στην πολιτική της , η Αχαϊκή Συμπολιτεία , από την οποία η Ρώμη απαιτεί 1000 ομήρους από το αντι – Ρωμαϊκό κόμμα. Μεταξύ των ομήρων είναι και ο Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης , ο οποίος και συνέγραψε την Ιστορία της περιόδου και αποτελεί την σοβαρότερη και εγκυρότερη πηγή.

Η Αχαϊκή Συμπολιτεία διαπραγματεύεται επί 10 χρόνια την επιστροφή των ομήρων, ενώ οι Ρωμαίοι φερόμενοι αλαζονικά , εξευτιλίζουν τις πρεσβείες των Αχαιών.

Στο τέλος, με εισήγηση του Κάτωνος του Τιμητού , αποφασίζεται να επιστρέψουν οι εναπομείναντες πλέον 300 όμηροι.

Η συμπεριφορά αυτή της Ρώμης εξοργίζει τους Αχαιούς (πλην όμως πολύ αργά…) οι οποίοι διακηρύσσουν ανεξαρτησία ξεκινώντας τον Αχαϊκό πόλεμο , τον οποίο βεβαίως κερδίζουν κατά κράτος οι Ρωμαίοι.

Τελευταίο επεισόδιο του Αχαϊκού πολέμου είναι η κατάληψη και η πλήρης καταστροφή της ανυπεράσπιστης πλέον Κορίνθου από τον Ρωμαίο στρατηγό Λεύκιο Μόμμιο , το 146 π.χ.

Αυτός διατάσσει τρομακτική λεηλασία της πόλης. Οι άνδρες εκτελούνται , ενώ τα γυναικόπαιδα γίνονται δούλοι. Μετά την λεηλασία , η πόλις ισοπεδώνεται πλήρως.

Αυτή η ενέργεια φαίνεται να είναι πρωτοβουλία του Λεύκιου Μόμμιου , αλλά βασίζεται σε μυστική εντολή της Συγκλήτου (Συγκλητικό Δόγμα).

Ο σκοπός της καταστροφής είναι ο παραδειγματισμός (κατά το παράδειγμα του Μ. Αλεξάνδρου με την Θήβα).

Μετά την λήξη του Αχαϊκού πολέμου η Ελλάς πλέον γίνεται Ρωμαϊκή επαρχία.

 

Πτώσις του κράτους των Σελευκιδών

Στην Ανατολή , ο Αντίοχος ο 4ος  μετά την ντροπιαστική του αποχώρηση αντιμετωπίζει πολύ σοβαρές εσωτερικές έριδες και διασπαστικές κρίσεις.

Το κράτος του είναι πολυεθνικό , επομένως είναι φυσικό αυτό να συμβαίνει, όταν παρατηρείται κενό εξουσίας και ισχύος .

Προσπαθώντας να αντιδράσει , ο Αντίοχος εκστρατεύει προς Ανατολάς όπου όμως φονεύεται κατά την εκστρατεία. Ακολουθούν διαμάχες για την διαδοχή και το κράτος των Σελευκιδών αποσυντίθεται οριστικά.

Στην διαμάχη αναμιγνύονται και οι Εβραίοι με επί κεφαλής τους Μακκαβαίους , οι οποίοι προσπαθούν να κερδίσουν περισσότερα προνόμια από τους αντιμαχόμενους.

Τελικώς , επικρατεί ο Τιγράνης , βασιλιάς της Αρμενίας (90 π.χ.) , εγκαθιστώντας την Αρμενική δυναστεία, η οποία όμως κρατά πολύ λίγο και τελικά το κράτος διαλύεται και σταδιακά περιέρχεται στην κατοχή της Ρώμης.

 

Η Πέργαμος (113 π.χ.)

Στην Μ. Ασία , το βασίλειο της Περγάμου (οι βασιλείς της Ευμένης , Άτταλος είναι φίλοι της Ρώμης) , είναι ένα πλούσιο βασίλειο, πλην όμως πολύ μικρό, οπότε εξαρτάται πλήρως από την Ρώμη.

Με μυστική προτροπή των Ρωμαίων επαναστατούν οι απόγονοι των Γαλατών (που είχαν ηττηθεί στην Ελλάδα) που είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή ως φόρου υποτελείς στην Πέργαμο. Οι Περγαμινοί όμως με επί κεφαλής τον Άτταλο τον Β’ νικούν. Στον θρόνο ανέρχεται ο γιος του ο Άτταλος ο Γ’ , ο οποίος όμως πεθαίνει από ηλίαση σε ηλικία 32 ετών. Στην διαθήκη του κληροδοτεί όλο το βασίλειο και τους θησαυρούς του στον Δήμο της Ρώμης (113 π.χ.).

Έτσι η Πέργαμος περνά δια διαθήκης στην πλήρη κυριαρχία της Ρώμης.

Η διαθήκη αυτή έχει βρεθεί με την μορφή ανάγλυφου εγγράφου με το οποίο ανακοινώνεται στους Περγαμινούς η κληρονομιά στην Ρώμη. Αυτή η εξέλιξη αφήνει την Πέργαμο απείραχτη από λεηλασίες και καταστροφές εκ μέρους των Ρωμαίων (αφού την θεώρησαν περιουσία τους).

 

Η Ρόδος

Η Ρόδος είχε πέσει σε δυσμένεια από τους Ρωμαίους λόγω της προσπάθειάς της να συμβιβάσει τον Περσέα με την Ρώμη , βάζοντας έτσι εμπόδια στον απώτερο σκοπό της Ρώμης που ήταν η πλήρης κυριαρχία). Οι Ρωμαίοι την τιμωρούν επιβάλλοντας υπέρογκους δασμούς (λιμενικά τέλη) στον λιμένα της , κάνοντας τα προϊόντα και τις μεταφορές ασύμφορα για το εμπόριο και παράλληλα παραχωρούν ατέλεια στον ανταγωνιστή της την Δήλο. Έτσι η Ρόδος γρήγορα μαραζώνει και καταστρέφεται οικονομικά. Εφ’ όσον η Ρόδος εκυβερνάτο από τους εφοπλιστές (τριηραρχία) κατά την περίοδο της ακμής της λόγω του εμπορίου , τώρα παρακμάζει και μπαίνει στο περιθώριο.

 

Cartago delenda est   (3ος Καρχηδονιακός πόλεμος και οριστική καταστροφή της Καρχηδόνος – 142-141 π.χ.)

Στην Αφρική , η Καρχηδόνα είναι μεν ηττημένη , αλλά εξακολουθεί να υπάρχει.

Αιφνιδιαστικά (αλλά προ αποφασισμένα) οι Ρωμαίοι επιβάλλουν τρομερά επαχθείς όρους στην πόλη , τους οποίους όπως ήταν φυσικό οι Καρχηδόνιοι τους απορρίπτουν ξεκινώντας έτσι τον 3ο Καρχηδονιακό πόλεμο.

Όπως ήταν φυσικό , οι Ρωμαίοι νικούν εύκολα και πλέον επιφυλάσσουν στην Καρχηδόνα την ίδια μοίρα με την Κόρινθο. Την ισοπεδώνουν πλήρως ,σηματοδοτώντας και το οριστικό τέλος της Φοινικικής Καρχηδόνος  , όπως ζητούσε επίμονα ο Κάτων από το 201 π.χ.).

 

Βασίλειο του Τιγράνη και Βασίλειο του Πόντου (140 π.χ.)

Τα μόνα που δεν ανήκουν και τυπικά στην Ρώμη είναι δύο κομμάτια από το πρώην κράτος των Σελευκιδών. Το βασίλειο του Τιγράνη (Αρμενία) και το βασίλειο του Πόντου. Ακόμη είναι μακριά για την Ρώμη και δεν την απασχολούν ιδιαίτερα.

 

Το κίνημα των Γράκχων

Οι Γράκχοι ήταν 2 αδέλφια (Τιβέριος και Γάϊος).

Διαδοχικά (Ο Τιβέριος το121 π.χ. και ο Γάϊος το 111 π.χ.) ανεδείχθησαν στο αξίωμα του Δημάρχου στην Ρώμη.

Την ζωή τους την περιγράφει ο Πλούταρχος (Άγις και Κλεομένης – Τιβέριος και Γάϊος Γράκχος : Βίοι Παράλληλοι).

Ο Τιβέριος επιχειρεί ανακατανομή πλούτου , υποσχόμενος στους πληβείους εκτεταμένο αναδασμό της γης, έτσι ώστε να μετακινηθεί πλούτος από τους πατρικίους στους πληβείους. Υπενθυμίζεται ότι οι πληβείοι που αποκτούσαν περιουσία , εγίνοντο πατρίκιοι, όπως και οι πατρίκιοι που έχαναν την περιουσία τους εγίνοντο πληβείοι, άρα η προσπάθεια του Τιβέριου Γράκχου απέβλεπε στο να αποδυναμώσει το μέχρι τότε αριστοκρατικό εκλογικό σώμα.

Ο δεύτερος Δήμαρχος (οι Δήμαρχοι όπως και όλα τα αξιώματα στην Ρώμη ήταν διπλά για την αποφυγή απολυταρχίας) αντιδρά παίρνοντας το μέρος των αριστοκρατών και προκαλείται μεγάλη αναταραχή στην Ρώμη. Κατά τις ταραχές  ο Τιβέριος δολοφονείται και το σώμα του πετιέται στον Τίβερη ποταμό (δηλωτικό ατίμωσης του νεκρού).

Το 111 π.χ. ο αδελφός του ο Γάϊος εκλεγόμενος και αυτός Δήμαρχος , ξαναπροσπαθεί να επιβάλλει την μεταρρύθμιση , αλλά τελικά χάνει και εξορίζεται, οπότε αποτυγχάνει οριστικά η μεταρρυθμιστική προσπάθεια των Γράκχων.

Παρ’ όλα αυτά οι πληβείοι βγαίνουν κερδισμένοι. Όχι όσο απέβλεπαν οι Γράκχοι , αλλά σαφώς η θέση τους γίνεται πολύ καλύτερη (προς αποφυγήν νέων αναταραχών).

Η εξουσία πάντως παραμένει στους πατρικίους.

 

Συμμαχικός πόλεμος (95-91 π.χ.)

Το 95 π.χ. γίνεται ο Συμμαχικός πόλεμος που θεωρείται πολύ κρίσιμη καμπή στην ιστορία της Ρώμης.

Οι σύμμαχοι των Ρωμαίων (Σαβίνοι , Ιταλοί , κλπ φυλές γύρω από την Ρώμη) απαιτούν ίσα δικαιώματα με αυτά του Ρωμαίου πολίτη (δικαίωμα ψήφου, αξιώματα στον στρατό κλπ).

Η Ρώμη αρνείται και αυτοί επαναστατούν.

Η Ρώμη έρχεται σε αρκετά δύσκολη θέση , αλλά τελικά μετά από σκληρούς αγώνες , επικρατεί. Παρά όμως την νίκη της , τελικώς παραχωρεί τα δικαιώματα του Ρωμαίου πολίτη στους Συμμάχους.

Πρωτεργάτες της Ρωμαϊκής νίκης είναι δυο στρατηγοί που αργότερα θα αναδειχθούν σε κυρίαρχες μορφές. Είναι ο Μάριος και ο Σύλλας.

Ο συμμαχικός πόλεμος έχει το παράδοξο να επαναστατούν λαοί , όχι για να αποσχιστούν από την Ρώμη , αλλά για να ενσωματωθούν σε αυτήν.

Είναι ενδεικτικό της τεράστιας δυναμικής πλέον της Ρώμης , αφού όλοι θέλουν να γίνουν Ρωμαίοι πολίτες.

Πολύ αργότερα (το έτος 213 μ.χ. ο αυτοκράτωρ Καρακάλας παραχωρεί τον τίτλο του Ρωμαίου πολίτου σε όλους τους κατοίκους της αυτοκρατορίας).

 

Μάριος και Σύλλας

Κατά την διάρκεια του Συμμαχικού πολέμου εμφανίζονται 2 μεγάλες στρατιωτικές φυσιογνωμίες στην Ρώμη.

Η μία μορφή είναι ο Μάριος. Πολύ αυστηρού χαρακτήρος , είχε νικήσει Γαλάτες και Γερμανούς και είχε επίσης εξουδετερώσει κατά τον τελευταίο Καρχηδονιακό πόλεμο τον Καρχηδόνιο πολέμαρχο Ιουγούρθα ο οποίος είχε προς στιγμήν απειλήσει τις Αφρικανικές Ρωμαϊκές κτίσεις δωροδοκώντας τους τοπικούς Ρωμαίους στρατηγούς.

Η άλλη μορφή είναι ο Σύλλας. Αρχικά ήταν ταμίας του Μάριου, στην συνέχεια όμως ακολούθησε αυτόνομη σταδιοδρομία. Μάλιστα ήταν αυτός που πέτυχε την παράδοση του Ιουγούρθα τον οποίο παρέδωσε στον Μάριο για να τελέσει τον θρίαμβό του.

(Μάριος – Σύλλας , Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι)

Η περίπτωση του Ιουγούρθα δημιούργησε αντιζηλία μεταξύ των δύο ανδρών.

Αρχίζουν πλέον και στην αυστηρή Ρώμη να εμφανίζονται «πολιτικά» χαρακτηριστικά στους μέχρι τώρα «υπηρεσιακούς» στρατηγούς με σκοπό το προσωπικό όφελος που επικρατεί της διαφύλαξης του κοινού συμφέροντος που μέχρι τότε ήταν το παραδοσιακό γνώρισμα της Ρώμης.

Γενικά τον 1 π.χ. αιώνα , η Ρώμη αρχίζει να εμφανίζει τα ίδια παρακμιακά χαρακτηριστικά που είχαν τους 2 προηγούμενους αιώνες τα Ελληνιστικά βασίλεια.

 

ΜΙΘΡΙΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ (1ος π.χ. αιών)

Ονομάστηκαν έτσι από τον Μιθριδάτη τον ΣΤ’ τον Ευπάτορα , βασιλέα του Πόντου (από τα κατάλοιπα του κράτους των Σελευκιδών).

Η αύξηση της ισχύος της Ρώμης έχει σαν επίπτωση εσωτερικές αναταραχές (Γράκχοι, συμμαχικός πόλεμος κλπ).

Οι λόγοι :

Δεν υπάρχει πλέον κάποιος αξιόλογος εξωτερικός εχθρός η κίνδυνος, έτσι ώστε να κρατά τους Ρωμαίους ενωμένους.

Με τα λάφυρα από τις εκστρατείες υπάρχει πλέον πολύς πλούτος στην Ρώμη, επομένως γεννιούνται φιλοδοξίες και οι πατροπαράδοτες αξίες που έφεραν την Ρώμη σε τέτοια ακμή αρχίζουν να ευτελίζονται.

Μεταξύ του 140 και του 90 π.χ. δεν έχουν γίνει σημαντικές εκστρατείες, επομένως υπάρχει μία γενιά που δεν είχε την ευκαιρία να πλουτίσει από λάφυρα.

Την εποχή αυτή ανεβαίνει στον θρόνο του βασιλείου του Πόντου (βόρεια παράλια Μ. Ασίας μέχρι και την περιοχή της Κριμαίας) ο Μιθριδάτης ο ΣΤ’ ο Ευπάτωρ , Ελληνο– Περσικής καταγωγής.

Έμεινε γνωστός και από την συνήθειά του να παίρνει κάθε μέρα μικρές ποσότητες δηλητηρίων έτσι ώστε να αναπτύξει αντισώματα και να μην κινδυνεύσει με  δηλητηρίαση από τυχόν διεκδικητές. Η συνήθεια αυτή πήρε και το όνομά του (Μιθριδατισμός).

Ο Μιθριδάτης οργανώνει και δυναμώνει το βασίλειο του Πόντου.

Μάλιστα κατά τον Συμμαχικό πόλεμο , οι σύμμαχοι ζήτησαν την βοήθειά του προσπαθώντας να δημιουργήσουν ένα δεύτερο μέτωπο στην Ρώμη.

Ο Μιθριδάτης όμως απέρριψε το αίτημά τους.

 

1ος Μιθριδατικός πόλεμος (92 π.χ.)

Έναν χρόνο πριν το τέλος του Συμμαχικού πολέμου, ξεσπά ο 1ος Μιθριδατικός πόλεμος.

Ο Μιθριδάτης προσπαθεί να καταλάβει την Βιθυνία και να ιδρύσει εκεί ένα βασίλειο για τον γιο του. Η Βιθυνία κατά πάγια τακτική πλέον ,ζητά την βοήθεια της Ρώμης .

Η Ρώμη δέχεται και ο Μιθριδάτης υποχωρεί για να αποφύγει την σύγκρουση μαζί της.. Έτσι τελειώνει ο 1ος Μιθριδατικός πόλεμος σχεδόν πριν καλά – καλά αρχίσει.

Σαν αποτέλεσμα όμως έχει ότι πλέον η Ρώμη , μέσω της Βιθυνίας , βρίσκεται δίπλα στο βασίλειο του Πόντου !!!

 

2ος Μιθριδατικός πόλεμος (89 π.χ.)

Ο Μιθριδάτης προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το μίσος των Ιώνων εναντίον των Ρωμαίων κατακτητών τους και το 89 π.χ. οι στρατιώτες του κατασφάζουν όλους τους Ρωμαίους πολίτες της περιοχής (περίπου 25.000 άτομα).

Σε μικρές μάχες ο Μιθριδάτης έχει νικήσει τους Ρωμαίους αλλά δεν έχει πετύχει κρίσιμη νίκη. Τελικά δεν καταφέρνει να παρασύρει τους Ίωνες σε εξέγερση , οπότε η σφαγή ξεσηκώνει και ενώνει τους Ρωμαίους κάνοντας τον Μιθριδάτη τον υπ αριθμόν 1 εχθρό της Ρώμης.

Ο Μιθριδάτης προσπαθεί να βρει συμμάχους απευθυνόμενος στις Ελληνικές πόλεις και υποσχόμενος κοινωνικές μεταρρυθμίσεις υπέρ των φτωχών. Αυτό προκαλεί την αντίδραση των αριστοκρατικών και έτσι η προσπάθεια αποτυγχάνει.

Η μόνη πόλις που δέχεται να βοηθήσει είναι ….. αι Αθήναι , με αρχηγό τον Αριστίωνα, ο οποίος διώχνει την Ρωμαϊκή φρουρά της πόλης και δέχεται τον στρατηγό του Μιθριδάτου τον Αρχέλαο.

Από πλευράς Ρώμης , ο Μάριος δεν δέχεται ως στρατηγό τον Σύλλα και δεν συμμετέχει στην εκστρατεία. Αυτό ήταν λάθος εκτίμηση δεδομένου ότι ο Μιθριδάτης ήταν πολύ πλούσιος άρα τα ενδεχόμενα λάφυρα ήταν πολλά και ο νικητής στρατηγός θα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει για επηρεασμό της συγκλήτου.

Ο Σύλλας συγκρούεται με τον Αρχέλαο, ο οποίος παρά την συντριπτική του υπεροχή σε στρατό (20.000 ο Σύλλας , 120.000 ο Αρχέλαος) αποφεύγει την κατά μέτωπο σύγκρουση.

Τελικώς η μάχη γίνεται στην Βοιωτία (υπάρχει η υποψία ότι ο Σύλλας δωροδόκησε τον Αρχέλαο για να χάσει) και τα ποντιακά στρατεύματα συντρίβονται από τους Ρωμαίους.

Την τελευταία στιγμή καταφθάνει με πολύ μεγάλες ενισχύσεις για τον Αρχέλαο και ο Δωρίλαος. Είναι όμως πολύ αργά για να αναστρέψει την έκβαση της μάχης.

 

Η Πτώσις των Αθηνών (87 π.χ.)

Ο νικητής Σύλλας προελαύνει και πολιορκεί τας Αθήνας. Η πολιορκία είναι σκληρότατη και οι πολιορκημένοι υποφέρουν από φοβερή πείνα.

Τελικώς , από κάποιο ανοχύρωτο σημείο , ο Σύλλας καταφέρνει και εισβάλει στην πόλη. Και πάλι υπάρχουν υποψίες ότι δωροδόκησε κάποιον , αλλά ούτως η άλλως η πόλις ήταν σε κακή κατάσταση και έτοιμη να πέσει.

Με την εισβολή , ο Σύλλας προβαίνει σε φοβερές καταστροφές και σφαγές.

Το όνομά του συνδέεται με τις φοβερότερες φρικαλεότητες και στην μνήμη των Αθηναίων (αλλά και του κόσμου γενικότερα) καθιερώθηκε στο μέλλον να μην λέγεται «λεηλάτησε» , αλλά «ΣΥΛΛΗΣΕ» την πόλη (συμπεριφέρθηκε δηλαδή όπως ο Σύλλας).

Η πόλις απογυμνώνεται από τους θησαυρούς της οι οποίοι μεταφέρονται στην Ρώμη.

Μετά την επικράτησή του, ο Σύλλας παίρνει ως υπασπιστή του τον Αρχέλαο , επιβεβαιώνοντας έτσι τις φήμες περί δωροδοκίας κατά την μάχη στην Βοιωτία.

Στην Ρώμη , ο Μάριος επηρεάζει την Σύγκλητο (αφού ο δικός του στρατός είναι κοντά , ενώ του Σύλλα είναι μακριά) και στέλνει δικό του στρατηγό να κλείσει συμφωνία με τον Μιθριδάτη. Το ίδιο κάνει και ο Σύλλας. Ο καθένας δηλαδή προσπαθεί να κλείσει την συμφωνία μόνος του ώστε να θεωρηθεί αυτός ως νικητής του πολέμου.

Εκείνη την εποχή αρχίζει να γίνεται γνωστός για την πολεμική του ιδιοφυΐα , ένας ταξίαρχος ονόματι Πομπήιος, ο οποίος αργότερα θα αναδειχθεί σε μέγιστη μορφή της Ρώμης (Pompiius Magnus).

Με την μεσολάβηση του Αρχελάου, ο Σύλλας συναντά τον Μιθριδάτη και κλείνει συμφωνία μαζί του.

Κατά τους όρους της συμφωνίας , ο Μιθριδάτης αποσύρει τις δυνάμεις του από την Ελλάδα και την Ιωνία και γυρίζει στα προηγούμενα όριά του. Επί πλέον πληρώνει 20.000 τάλαντα πολεμική αποζημίωση.

Ο Σύλλας αποφεύγει να διαπραγματευτεί περισσότερο γιατί βιάζεται να γυρίσει στην Ρώμη και να αντιμετωπίσει τον Μάριο.

Όταν γυρίζει στην Ρώμη , ο Μάριος έχει πεθάνει από γήρας και αρχηγός της παρατάξεώς του είναι ο γιος του, επίσης Μάριος.

 

Ρωμαϊκός εμφύλιος

Ο Σύλλας , έχοντας κάνει τον Πομπήιο στρατηγό , συγκρούεται με τους οπαδούς και τον στρατό του Μάριου. Μετά από σκληρότατες μάχες επικρατεί και μπαίνει με τον στρατό του στην Ρώμη. Είναι η πρώτη φορά που ο στρατός που επιστρέφει από εκστρατεία μπαίνει στην πόλη, αφού κατά παράδοση της Ρωμαϊκής RES PUBLICA ο στρατός έμενε πάντα εκτός των τειχών.

Η Σύγκλητος έντρομη ανακηρύσσει τον Σύλλα «δικτάτορα» και η κατάπτωσις των πατροπαράδοτων Ρωμαϊκών αξιών συνεχίζεται.

 

Ο Σύλλας δικτάτωρ

Ως δικτάτωρ ο Σύλλας προβαίνει σε πρωτοφανείς προγραφές. Χιλιάδες οπαδοί του Μάριου , αλλά και άσχετοι μεν – πλούσιοι δε , εκτελέστηκαν και οι περιουσίες τους δημεύτηκαν και μοιράστηκαν στους πληβείους κερδίζοντας έτσι ψήφους για τον Σύλλα.

Στις προγραφές παρεισέφρησαν και προσωπικές χάρες , όπως η περίπτωση του προσωπικού φίλου του Σύλλα , του Κατιλίνα ο οποίος είχε σκοτώσει τον αδελφό του και για να μην τιμωρηθεί για τον φόνο , ο Σύλλας συμπεριέλαβε το όνομα του σκοτωμένου στους καταλόγους των προγεγραμμένων , άρα ο Κατιλίνας θεωρήθηκε όχι αδελφοκτόνος , αλλά νόμιμος εκτελεστής προγεγραμμένου ατόμου.

Ο Σύλλας κυριαρχεί πλήρως. Θεωρείται ευνοημένος από την τύχη και ονομάζεται «Τυχερός» (Felix).

Όταν έληξε η περίοδος της δικτατορίας του αποσύρθηκε μεν , αλλά είχε προλάβει να αλλάξει όλη την κοινωνική δομή της Ρώμης και στην ουσία κυβερνούσε από το παρασκήνιο μέσω των φίλων του.

Τελικά φαίνεται ότι η προστάτις τύχη του τον εγκατέλειψε γιατί πέθανε με φρικτό θάνατο από φθειρίαση (σάπισαν τα εσωτερικά του όργανα και τον έτρωγαν ζωντανό τα σκουλήκια) . Ο τρόπος του θανάτου του θεωρήθηκε «θεϊκή τιμωρία».

 

3ος Μιθριδατικός πόλεμος (80 π.χ.)

Στον Πόντο ο Μιθριδάτης μαθαίνοντας τον θάνατο του Σύλλα, εξεγείρεται και πάλι και νικά τον τοπικό Ρωμαίο στρατηγό.

Στην Ρώμη εκλέγεται στρατηγός ο Λούκουλλος (Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι).

Αυτός εκστρατεύει εναντίον του Μιθριδάτου και τον κατανικά αναγκάζοντάς τον να καταφύγει στο βασίλειο της Αρμενίας , στην αυλή του Τιγράνη (επίσης απομεινάρι του πάλαι ποτέ κράτους των Σελευκιδών).

Ο Λούκουλλος στρέφεται πλέον κατά του Τιγράνη .

Ο Μιθριδάτης συμβουλεύει τον Τιγράνη να αποφύγει την σύγκρουση με τους Ρωμαίους. Εκείνος όμως βλέποντας τον ελάχιστο στρατό των Ρωμαίων (20.000) κοροϊδεύει τον Μιθριδάτη για δειλία.

Μάλιστα ο Τιγράνης , βλέποντας τις 20.000 Ρωμαίων έναντι του τεράστιου δικού του στρατού , φέρεται να λέει στον Μιθριδάτη: « Αν ήλθαν ως πρεσβεία είναι πάρα πολλοί . Αν ήλθαν όμως για μάχη είναι πολύ λίγοι» .

Ο Λούκουλλος προσποιείται πως υποχωρεί, αλλά επιτίθεται αιφνιδιαστικά με τους ψιλούς του , οι οποίοι υπερφαλαγγίζουν τους δυσκίνητους κατάφρακτους ιππείς του Τιγράνη.

Δημιουργείται σύγχυσις και πανικός και τελικά ο στρατός του Τιγράνη συντρίβεται και ο ίδιος κρύβεται σε ένα σπήλαιο για να σωθεί.

Ο Μιθριδάτης επιστρέφει στον Πόντοι και προσπαθεί άλλη μία φορά να οργανώσει έστω υποτυπωδώς το διαλυμένο κράτος του.

Η εκστρατεία του Λούκουλλου λήγει μαζί με την περίοδο της στρατηγίας του και αυτός γυρίζει στην Ρώμη πάμπλουτος από λάφυρα. Αφού τέλεσε τον καθιερωμένο θρίαμβό του , αποσύρεται από τον πολιτικό βίο διάγοντας βίο εξαιρετικά πολυδάπανο, προσφέροντας μάλιστα στους φίλους του «Λουκούλλεια γεύματα».

Να σημειωθεί ότι αξιωματικός του Λούκουλλου ήταν και ένας άσημος τότε Ρωμαίος , ονόματι Ιούλιος Καίσαρ.

Όσο ο Λούκουλλος πολεμά στην Ανατολή , το άστρο του Πομπήιου ανατέλλει.

Ο Μιθριδάτης από την άλλη παραμένει συνεχώς ανήσυχος και δωροδοκεί τον Ρωμαίο στρατηγό Σερτόριο (του στρατού της Ιβηρικής) να αποσκιρτήσει.

Ο Μέτελος που στέλνεται εναντίον του χάνει και ο Πομπήιος αναγκάζεται να αναλάβει ο ίδιος νικώντας και σκοτώνοντας τον Σερτόριο, οπότε αποτυγχάνει και η τελευταία προσπάθεια του Μιθριδάτου να δημιουργήσει προβλήματα στην Ρώμη.

Μετά την επιτυχία του ο Πομπήιος αναλαμβάνει να διαλύσει τον πειρατικό στόλο (κυρίως Έλληνες) που με ορμητήριο την Κύπρο δημιουργούσε πολύ μεγάλα προβλήματα στο θαλάσσιο εμπόριο. Επιτυγχάνει και διαλύει τους πειρατές και ως «στρατηγός – αυτοκράτωρ» απολαμβάνει πολύ μεγάλης αίγλης στην Ρώμη.

 

4ος Μιθριδατικός πόλεμος (60 π.χ.)

Το 60 π.χ. ο Πομπήιος στρέφεται κατά του Μιθριδάτου για να τελειώνει οριστικά με το κράτος του Πόντου.

Κερδίζει τον Μιθριδάτη, ο οποίος προσπαθεί να αυτοκτονήσει με δηλητήριο.

Λόγω όμως της συνήθειάς του (Μιθριδατισμό) δεν πεθαίνει και έτσι διατάσσει έναν στρατιώτη να τον μαχαιρώσει.

Έτσι πεθαίνει ο Μιθριδάτης και Πόντος μαζί με την Αρμενία γίνονται Ρωμαϊκές επαρχίες.

Η Βιθυνία δίνεται και αυτή στην Ρώμη ως κληρονομιά από τον βασιλέα της Νικομήδη.

 

Το μόνο κράτος που πλέον μένει εκτός της Ρωμαϊκής επικράτειας (έστω και ως προτεκτοράτο) είναι η Αίγυπτος των Πτολεμαίων.

 

Για το ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ

Μάνος Κιλημάντζος

 

(Συνεχίζεται ….35)

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.