Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΗΝ ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ

Η νεα  προσπάθεια του Σαλαμινιου ΒΗΜΑΤΟΣ  να μεταφέρει  μέσω της εικόνας  την Ιστορία την Ομορφιά και τον Πολιτισμό  σε σειρές  της ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ …

Δημοσιοποιώντας στο ευρύ κοινό   ευελπιστούμε να δώσουμε το μήνυμα που ειναι και ο στόχος μας  οτι το νησί εχει πολλά που αξίζει να γνωρίσεις να  απόλαυσης να διδαχθείς  και τελικά …να αγαπήσεις όπως εμείς οι κατ επιλογή Σαλαμίνιοι …

Το πρώτα μέρος απο την Σειρά  ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΗΝ ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ  έχει θέμα το Σπήλαιο του Ευριπίδη τον Ναό του Διονύσου και την ομορφιά της φύσης σε αυτόν τον ιστορικό τόπο ..

  • Ακολουθεί το βίντεο – ξενάγηση στο σπήλαιο και το Άρθρο του Μανου Κιλημαντζου

ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΚΑΙ ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ

Γράφει ο Μάνος Κιλημάντζος

Το σπήλαιο. Βρίσκεται στην νότια πλευρά της Σαλαμίνας, στην θέση Περιστέρια, σε υψος περίπου 115 μέτρων, σε μία μάλλον απόκρημνη θέση.
Είναι ένα οριζόντιο χαμηλοτάβανο σπήλαιο μήκους περίπου 47 μέτρων, με 10 θαλάμους, δαιδαλώδεις διαδρόμους και στενή είσοδο.
Αναφορές στο σπήλαιο έγιναν για πρώτη φορά απο αρχαίους συγγραφείς του 3ου και 2ου π.Χ. αιώνος, αλλά και απο Ρωμαίους συγγραφείς (2ο μ.Χ. αιώνα).
Ο διάσημος Σαλαμίνιος αρχαιολόγος-Βυζαντινολόγος Δημήτριος Πάλλας το ταυτίζει με το «Κυχρήνος άντρον», δηλαδή το σπήλαιο του πρώτου μυθικού βασιλιά της Σαλαμίνας , του Κυχρέα.
Ανασκάφτηκε απο τον αρχαιολόγο Γιάννο Λώλο, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων την περίοδο 1994 – 1997 .
Τα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης (εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της Σαλαμίνας) αποδεικνύουν την χρήση του απο την 6η π.χ. χιλιετία (Νεολιθική εποχή) μέχρι και την Φραγκοκρατία (14ο μ.Χ. αιώνα) .
Κατα την διάρκεια όλων αυτών των χιλιετιών, η χρήση του μεταβλήθηκε απο τόπο κατοικίας, ταφική χρήση, λατρευτικό χώρο , τόπο απόκρυψης θησαυρών , έως και καταφύγιο απο πειρατικές επιδρομές.
Το ιερό του Διονύσου : Κοντά στην είσοδο του σπηλαίου βρίσκονται τα υπολείματα του ιερού του Διονύσου. Ήταν ένας ορθογώνιος ναϊσκος με κτιστό μικρό θρόνο και υδατοδεξαμενή, κοντα σε μία πηγή νερού. Το ιερό ήταν σε χρήση κυρίως τον 3ο και 2ο π.Χ. αιώνα οπότε και καταστράφηκε απο σεισμό.
Έκτοτε η λατρεία του Διονύσου μεταφέρθηκε στο εσωτερικό του σπηλαίου, όπου επίσης ετιμάτο και η μνήμη του Ευριπίδη.
Κατα την Ρωμαιοκρατία το σπήλαιο έγινε αξιοθέατο , αλλά και τόπος προσκυνήματος, μέχρι την καταστροφή του απο την επιδρομή των Ερούλων και των Γότθων το 267 μ.Χ.
Απο τα ευρήματα , αλλά και τις μαρτυρίες, το σπήλαιο ταυτίζεται με το ησυχαστήριο του Ευρπίδη, ο οποίος αποσυρόταν εκεί για να γράφει τα έργα του.
Το σπήλαιο συνδέεται με το όνομα του αρχαιολόγου, καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννου Λώλου απο τον οποίον ανασκάφτηκε την περίοδο 1994 μέχρι το 1997.
Ο καθηγητής Λώλος έχει συνδέσει στενώτατα το όνομά του με τις αρχαιολογικές έρευνες στην Σαλαμίνα. Εκτός του σπηλαίου, έχει ανασκάψει και το Μυκηναϊκό ανάκτορο στην θέση Κανάκια και τελευταία ασχολείται με θαλάσσιες/υποβρύχιες ανασκαφές στον αρχαίο λιμένα (Αμπελάκι), όπως και σε άλλα σημεία στο νησί.
Γράφει στην έκθεσή του ο καθηγητής :
«Το σπήλαιο στα Περιστέρια Σαλαμίνος, όσον αφορά την παραθαλάσσια θέση, την μορφή και την ατμόσφαιρά του, ανταποκρίνεται όσο κανένα άλλο απο τα υπάρχοντα στην νήσο, προς τις περιγραφές του σπηλαίου του Ευριπίδη που προέρχονται απο τις αρχαίες πηγές»
Ο αρχαίος συγγραφεύς Σάτυρος το περιγράφει ως «ΣΠΗΛΑΙΟΝ ΑΝΑΠΝΟΗΝ ΕΧΟΝ ΕΣ ΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑΝ» .
Ο δε Ρωμαίος AULUS GELLIUS το περιγράφει ως » ΣΠΗΛΙΑ ΔΥΣΑΡΕΣΤΗ ΚΑΙ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΗ»
(SPELUNCA TAETRA ET HORRIDA).
Ο καθηγητής Λώλος επιπρόσθετα επισημαίνει τις εκτεταμένες καταστροφές που έχει υποστεί το σπήλαιο απο πρόσφατες λαθρανασκαφές.
Οι διάφορες χρονικές περίοδοι και οι χρήσεις του σπηλαίου, συμπεριλαμβάνονται συνοπτικά ως εξής :
ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (5.300 – 4.500 π.Χ.) : Χρήση του σπηλαίου ως κατοικία.
Ευρήματα : θραύσματα αγγείων , λίθινες αιχμές βελών, θαλάσσια όστρακα, σφυρήλατο έλασμα καθώς και το άνω μέρος γυναικείου μαρμάρινου ειδωλίου.
ΥΣΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (1400-1150 π.Χ.) : Χρήση του μεγάλου θαλάμου σαν χώρο ενταφιασμών.
Ευρήματα : Πολλά κτερίσματα και τμήματα διαλυμένων τάφων, γραπτά αγγεία, κοντό χάλκινο ξίφος (παραξιφίδιο) και πολλά τεχνουργήματα λεπτότατης τέχνης.
ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ( Τέλος 5ου – αρχές 4ου π.χ. αιώνα) : Περιορισμένη και μάλλον περιστασιακή χρήση .
Ευρήματα : Πολλά θραύσματα αγγείων.
ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (2ος και 3ος αιώνας μ.Χ.): Κυρίως χρήση για λατρευτικούς σκοπούς με πυκνή ροή προσκυνητών με πολλά αναθηματικά ευρήματα. Βρέθηκε επίσης άθικτος νομισματικός θησαυρός απο 39 επάργυρα νομίσματα, τα οποία μάλλον ήταν το «ταμείο» του ιερού σπηλαίου. Μάλλον κρύφτηκε εκεί για να προστατευτεί απο την επιδρομή των Ερούλων και των Γότθων, οι οποίοι (και ίσως γι αυτόν τον λόγο) κατέστρεψαν τον λατρευτικό χώρο.
ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ (1200 μ.Χ. περίπου) : Χρησιμοποιείται μάλλον σαν κρυσφήγετο και τόπος απόκρυψης θησαυρών απο τις πειρατικές επιδρομές μέχρι και τον 14ο μ.Χ. αιώνα.
Αυτή είναι και η τελευταία καταγραφή της χρήσεως του σπηλαίου απο τους ανθρώπους

Για το ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ ΒΗΜΑ
Μάνος Κιλημάντζος

Φωτογραφιες Μανος Κιλημαντζος –  Φιλιππος Καρακωστας και Φανης Ζανας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.