Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΜΑΝΟΣ ΚΙΛΗΜΑΝΤΖΟΣ

HELLAS LIBERTY
«Η λαμαρίνα ! Η λαμαρίνα όλα τα σβήνει…»
Το πρωτοείδα στην δεξαμενή στο Πέραμα και πετάρισε η καρδιά μου! Ερείπιο, σε χάλια κατάσταση, αλλά … το «δουλεύανε». Το σουλούπι του αδύνατον να μην το προσέξεις!
Λίμπερτυ ρε ! Λίμπερτυ !!! Και μάλιστα «Καναδέζικο».
Ξανάγινα με μιας 7χρονο τσογλάνι που μάζευε «χαρτάκια» με φωτογραφίες από πλοία. Ήταν κι ένας φίλος του πατέρα που δούλευε στην ΕΛΜΕΣ εκεί στο κτίριο του ΗΣΑΠ στον Πειραιά, στην πλατεία Λουδοβίκου. Είχε δει ο κος Μίμης το ψώνιο μου και με εφοδίαζε τακτικά διάφορες καρτ ποστάλ με εμπορικά πλοία. Είχα τότε όλα τα πλοία της ΕΛΜΕΣ και τα ήξερα ένα-ένα, αλλά και άλλων εταιρειών. Θυμάμαι του Τυπάλδου και του Καμενίδη που μου έρχονται πρόχειρα στο μυαλό. Τα πλοία του εμπορικού ναυτικού μας εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Και όταν μιλάμε για εμπορική ναυτιλία εκείνης της εποχής μιλάμε για ΛΙΜΠΕΡΤΥ !!
Όσε φορές πήγαινα Σαλαμίνα το μάτι μου, το μυαλό μου και η καρδιά μου έμεναν κολλημένα στο Λίμπερτυ που ξαναζωντάνευε σιγά σιγά.
Κάποια μέρα… δεν το είδα! Πού το πήγαν άρα γε ;
Η απορία λύθηκε άμεσα κατά την επιστροφή μου. Περνώντας από το λιμάνι το είδα στον προβλήτα Βασιλειάδη, περήφανο, φρεσκοβαμμένο, του κουτιού! Έψαξα! Έμαθα! Λειτουργεί πλέον σαν μουσείο της ναυτικής μας παράδοσης και το κυριότερο.. είναι ανοιχτό στο κοινό!
Κανόνισα! Προγραμμάτισα! Πήγα!
Και μάλιστα με την καλύτερη δυνατή παρέα, τον φίλο Πάνο, ναυτικό από τα εφηβικά του χρόνια που έχει φάει την λαμαρίνα (και τον κόσμο) με το κουτάλι!
Χαζεύουμε από το ντόκο το σουλούπι του. Το όνομα HELLAS LIBERTY βαμμένο στην παλιομοδίτικη πλώρη που τόσο αγαπώ!
Είναι όμορφο! Απλό και όμορφο! Ίσιες οι γραμμές του χωρίς φιοριτούρες. Ίσιο σκαρί, τίμιο! Με τους χώρους ενδιαίτησης (το κομοδέσιο που λένε οι ναυτικοί) και το ψηλό φουγάρο του στην μέση του σκάφους και μπρος – πίσω οι γερανοί που ταΐζουν τα αμπάρια του.
Ανεβαίνουμε την σκάλα και πάνω στην κουβέρτα μας περιμένει το καραβόσκυλο. Άγριος φύλακας;; Μπα! Ούτε καν το μάτι του ασχολήθηκε να ανοίξει.
Μέσα από τα πλευρικά υπόστεγα περνάμε στην πρύμη και χαιρετάμε την Ελληνική σημαία. Αυτήν που συντρόφευε παλιά και ακόμη συντροφεύει τα εμπορικά μας πλοία στον κόσμο συνεχίζοντας την εποποιία του Ελληνικού Εμπορικού Ναυτικού. Από την πρύμη φαίνεται στο πιο κάτω επίπεδο ο χώρος του πηδαλίου. Τεράστια γρανάζια που δίνουν την κατεύθυνση στο καράβι.
Αρχίζουμε να μετακινούμεθα από πρύμη προς τα εμπρός και συναντάμε το πρυμναίο αμπάρι. Τεράστιο, βαθύ , θεοσκότεινο και … άδειο, θαρρείς περιμένει τα «κρένια» να κουνηθούν για να το γεμίσουν εμπορεύματα, να χορτάσει την πείνα του.
Πιο μπροστά, κοντά στο συγκρότημα γέφυρας και κομοδέσιου, άλλο ένα αμπάρι. Αυτό έχει μετατραπεί σε μουσείο, αλλά γι αυτό θα μιλήσουμε τελευταία.
Ξαναβγαίνουμε στην κουβέρτα και περιεργαζόμαστε από κοντά τους γερανούς φόρτωσης. Τα κρένια που λέει ο Πάνος.
Α! Ο Πάνος! Ονειρεύεται ξύπνιος. Ξαναζεί το ταξίδι και μιλάει συνέχεια! Εξηγεί το κάθε τι και εγώ ρουφάω κάθε λέξη!
Τα αμπάρια της πλώρης είναι σκεπασμένα οπότε πάμε κατ ευθείαν στην πλώρη. Στον μηχανισμό για τις άγκυρες, τις καδένες τους που τρυπώνουν στο κανάλι τους για να βγουν στο μάγουλο της πλώρης.
Πάμε και στο μέσον του πλοίου που είναι οι χώροι ενδιαίτησης και η γέφυρα. Στεκόμαστε στο πηδάλιο με την πυξίδα μπροστά μας, τον «τηλέγραφο» που δίνει τις εντολές στο μηχανοστάσιο, τα ράφια με τα σημαιάκια για τα οπτικά σήματα και βέβαια, απαραίτητος συνταξιδιώτης, το εικόνισμα του Αη Νικόλα στον μπουλμέ της γέφυρας.
Βλέπουμε ότι έβλεπε και ο καπετάνιος μέσα από τα στρογγυλά μικρά φινιστρίνια. Ναι μικροσκοπικά τα φινιστρίνια! Μην ξεχνάμε ότι τα Λίμπερτυ φτιάχτηκαν εν καιρώ πολέμου και με την βεβαιότητα ότι θα δεχτούν κάθε είδους επίθεση, συμμετέχοντας στις περίφημες νηοπομπές στον Ατλαντικό.
Μου κάνει εντύπωση η λιτότητα όχι μόνο της γέφυρας αλλά κάθε μέρους του καραβιού. Όλα Σπαρτιάτικα! Λογικό, αν αναλογιστεί κανείς ότι το Λίμπερτυ σχεδιάστηκε σαν πλοίο «μιας χρήσης». Αν επιβίωναν στο πρώτο ταξίδι τους, τις νηοπομπές, τους τορπιλισμούς, τις αεροπορικές επιθέσεις, ίσως να μην ήταν κατάλληλα πλέον για ένα δεύτερο. Ε, λοιπόν τα Λίμπερτυ αιφνιδίασαν ακόμη και τους ίδιους τους κατασκευαστές τους με την ανθεκτικότητά τους. Αποδείχτηκαν «σκυλιά», έστω κι αν εφαρμόστηκαν επάνω τους οι φτηνότερες λύσεις δεδομένου του ελάχιστου προσδόκιμου ζωής τους. Το Λίμπερτυ είναι το πρώτο σκαρί στο οποίο εφαρμόστηκε η κόλληση των λαμαρινών του κήτους, αντί των «καρφιών» που εφαρμόζονταν μέχρι τότε.
Συνεχίζουμε την περιπλάνηση στο κομοδέσιο. Η αίθουσα του ασυρμάτου! Του .. «Μαρκόνι», με το ημερολόγιο επικοινωνιών ανοιχτό στην τελευταία εγγραφή. Δίπλα, η καμπίνα του καπετάνιου, ένα κρεβάτι, μία τουαλέτα κι ένα γραφείο. Τα απλούστερα δυνατά. Παραδίπλα η αίθουσα των χαρτών. Όλα ελάχιστα βήματα από την γέφυρα.
Η αγωνία και η ανάγκη άμεσης αντίδρασης σε κάθε απρόοπτο είναι φανερή στον σχεδιασμό του πλοίου.
Στο πιο κάτω επίπεδο οι καμπίνες για το τσούρμο. Έχουμε μουσκέψει στον ιδρώτα και φαντάσου τι θα συνέβαινε στους τροπικούς! Για κλιματισμό εννοείται ούτε σκέψη!
Η λαμαρίνα! Αχ , αυτή η λαμαρίνα!
Τώρα αρχίζουμε και κατεβαίνουμε μέσα από δαιδαλώδεις κλίμακες για το μηχανοστάσιο. Ο Πάνος δεν χάνει την ευκαιρία να μου δείξει πώς να κρατιέμαι από την κουπαστή για να κρατηθώ χωρίς να βγάλω τον ώμο μου σε περίπτωση που γλιστρήσω στην πολύ απότομη σκάλα. Θησαυρός μικρών, χρηστικών γνώσεων ο Πάνος !
Ακριβώς κάτω από το επίπεδο της κουβέρτας, η κεφαλή του κινητήρα σκεπασμένη με το καπάκι της και από εκεί να φεύγουν δυο μεγάλα κανάλια που αναλαμβάνουν να διοχετεύσουν το καυσαέριο στην τσιμινιέρα από πάνω μας.
Ένα επίπεδο πιο κάτω η καρδιά του κινητήρα! Έμβολα, μπιέλες, κουζινέτα, στρόφαλα.
Περνάμε στα μπαλκόνια και τα αγγίζουμε!
Κι άλλο κατάστρωμα πιο κάτω και φτάνουμε στον άξονα. Παίρνει την περιστροφική του κίνηση από τον στρόφαλο και χώνεται σε ένα τούνελ που διασχίζει το πλοίο μέχρι την πρύμη καταλήγοντας στην προπέλα! Στενό το τούνελ του άξονα, αλλά δίπλα έχει χώρο για να μπει κανείς για τις επισκευές.
Φαντάζομαι τον εαυτό μου εκεί μέσα στο τούνελ, δίπλα στον άξονα την ώρα που δουλεύει, γυρνώντας φρενιασμένα. Ζαλίστηκα και μόνο στην σκέψη της εμπειρίας και του θορύβου. Μυστηριακή εμπειρία!
Τελευταίο αφήσαμε το αμπάρι που έχει μετατραπεί σε μουσείο. Εκεί έχει το εφεδρικό τιμόνι αλλά και την πινακίδα με το αρχικό (το Αμερικάνικο) όνομα του καραβιού : ARTHUR M. RUDDELL.
Γύρω γύρω εκθέματα πολύτιμα, όπως φανοί διαφόρων τύπων, γυροσκοπικές πυξίδες, «τηλέγραφοι» , ασύρματοι ανάγκης σε περίπτωση ναυαγίου, μαγνητικά τηλέφωνα καθώς και μία σειρά φωτογραφιών για το πώς ήταν το καράβι, ένα θλιβερό ερείπιο έτοιμο για την διάλυση και πως σιγά σιγά μεταμορφώθηκε στην κούκλα που είναι σήμερα, μετά την αγορά του και την αποκατάστασή του με έξοδα των Ελλήνων πλοιοκτητών. Τριγυρνάμε γοητευμένοι και ο Πάνος συνεχίζει ακάθεκτος να εξηγεί τα πάντα !
Το πιο συγκλονιστικό όμως είναι οι εικόνες ΟΛΩΝ των Λίμπερτυ που δόθηκαν στους Έλληνες εφοπλιστές μετά τον πόλεμο, τα ονόματά τους, τους πλοιοκτήτες τους, την ιστορία τους … και το τέλος τους, το οποίο μόνο για ελάχιστα ήταν το διαλυτήριο πλοίων, με τα περισσότερα από αυτά να έχουν πολύ πιο βίαιο τέλος….
Όταν τελείωσε ο Β’ Π. Πόλεμος, στα πλαίσια της αποκατάστασης της διαλυμένης από τους Γερμανούς Ελλάδας, οι Αμερικάνοι δώρισαν γύρω στα 100 Λίμπερτυ από αυτά που μετέφεραν στην Ευρώπη εφόδια και πυρομαχικά για τον αγώνα ενάντια στους Ναζήδες.
Από αυτά που οι Γερμανοί με τα υποβρύχιά τους και τα αεροπλάνα τους λυσσασμένα προσπάθησαν να βυθίσουν. Και τα πήραν αυτά τα ταλαιπωρημένα σκαριά οι Έλληνες εφοπλιστές! Ναι, αυτά που ήταν σχεδιασμένα για ένα μοναδικό ταξίδι… με προορισμό να χαθούν κατά την διάρκεια της προσπάθειας.
Εφοπλιστές, καπεταναίοι, ναυτικοί, τα αρμάτωσαν και τα επάνδρωσαν.
Και αυτά τα ταπεινά, Σπαρτιάτικα, φτηνά – αλλά όχι φτηνιάρικα – εμπορικά, απετέλεσαν την βάση του θαύματος της Ελληνικής Εμπορικής Ναυτιλίας.
Το χαιρέτησα με αγάπη το HELLAS LIBERTY!
Είναι το πλεούμενο της καρδιάς μου! Δεν το αρνιέμαι ! Πάντα ήταν !
Και θα ξαναπάω! Ξανά και ξανά!
Γιατί νοιώθω πως δεν μπορώ να κρατηθώ για πολύ μακριά του !
Φωτογραφίες :
https://photos.google.com/album/AF1QipOCREbZbotcbJazlpZu8JYFOO5XEPoUUwq1Fseb
https://picasaweb.google.com/110828938122773395512/HELLASLIBERTYT

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.