Το Σαλαμινίων Βήμα είναι μια έντιμη προσπάθεια, ανιδιοτελής, που αξίζει την στήριξή σας.

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΜΑΝΟΣ ΚΙΛΗΜΑΝΤΖΟΣ

Περνώντας από τον όρμο του Αμπελακιού στον δρόμο προς Σελήνια,
το μάτι αιχμαλωτίζεται από μία ερειπωμένη πλέον, πυργόσχημη
κατασκευή περιτριγυρισμένη από άλλα ερείπια. Είναι το «Καμινάκι» !
Τι είναι αυτό το .. «Καμινάκι» ;
Δεν μπορεί κανείς να μην αναρωτηθεί και σε τελική ανάλυση αν
αναρωτηθεί πολύ, ένας είναι ο δρόμος! Να ψάξει, να ερευνήσει, να
ρωτήσει, να ταυτιστεί !
Πάμε λοιπόν !

????????????????????????????????????

Οι Σαλαμίνιοι έχουν μεγάλο παρελθόν με τα καμίνια.
Ξεκίνησαν μάλλον φτιάχνοντας στάχτη ( για αλισίβα) προοριζόμενη για
τις σαπωνοποιίες των Αθηνών, από τα φύκια που συνέλεγαν από τις
πολλές και μεγάλες παραλίες του νησιού. Η απασχόληση αυτή
αναφέρεται και από τον περιηγητή του 17 ου αιώνα Maximum Collignon.
Ο δε κόμης Αργυρός Μπεναρδής (1659 -1720) αναφέρει πως οι
Σαλαμίνιοι είχαν την παρασκευή στάχτης για την σαπωνοποιία σαν
δεύτερη απασχόληση. Αυτά σε πρώϊμο στάδιο, οπότε δεν αναφέρεται
κάποια συντεχνία (σινάφι – isnaf) γι αυτήν την δραστηριότητα.
Γεγονός είναι πως το καμίνι ήταν το εργαλείο για την μετέπειτα εξέλιξη
διαφόρων δραστηριοτήτων και αναγνωρισμένων σιναφιών, όπως οι
καρβουνιάρηδες, οι ασβεστάδες, οι ρετσινάδες και οι κατραμιτζήδες.
Η διαδικασία (συλλογή ρετσινιού, παραγωγή ασβέστη, κάρβουνου και
κατραμιού) όπως και η ζωή των επαγγελματιών αυτών, περιγράφεται
γλαφυρά από τον βαθύ γνώστη στα περί την Σαλαμίνα, Παναγιώτη
Βελτανισιάν.
Οι κατραμιτζήδες ταξίδευαν πολύ, κυρίως στα νησιά του Ανατολικού
Αιγαίου και στα Μικρασιατικά παράλια, γιατί ήταν περιζήτητοι στην
ναυπηγική (κατράμισμα των ξύλινων πλοίων) και έφεραν στο νησί

μεγάλη ανάπτυξη και πλούτο, κάνοντας το κατράμι (την πίσσα) τον
«χρυσό της Κούλουρης»

Η εξέλιξη λοιπών αυτών των δραστηριοτήτων με πρωταρχικό εργαλείο
το καμίνι, οδήγησε στην κατασκευή πλέον βιοτεχνικών κατασκευών ,
όπως το «Καμινάκι» στο Αμπελάκι που αποτελεί σημαντικό μνημείο
τεχνικού πολιτισμού για την Σαλαμίνα.
Πυργώνεται λοιπόν το καμίνι στην άκρη του όρμου του Αμπελακιού.
Το έχτισαν το 1920 και λειτούργησε σαν ασβεστοκάμινο μέχρι και τις
αρχές του 1980, διοχετεύοντας την παραγωγή σε όλη την Ελλάδα αλλά
και την Μεσόγειο μέσω των καραβοκύρηδων της Σαλαμίνας, φέρνοντας
πλούτο και ανάπτυξη στον τόπο. Ανήκε στην οικογένεια Μανιάτη και
νοικιαζόταν σε ασβεστοποιούς μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’80
όπως αναφέρθηκε.
Και μετά ; Μετά εγκαταλείφθηκε… Ερείπωσε …
Όπως έχω ήδη πει, είμαι Σαλαμίνιος από επιλογή ! Από αγάπη για το
νησί!

????????????????????????????????????

Και σαν τέτοιος δεν μπορούσα παρά να «χωθώ» στο «Καμινάκι».
Πέρασα από το κτίσμα της εισόδου (να υποθέσω έδρα; Διοίκηση;
Γραφεία;) πλησίασα το καμίνι, την βάση του, τις οπές εξαερισμού για
να φουντώνει η φωτιά, τις τριγύρω εγκαταστάσεις. Όχι πολύ εύκολη η
πρόσβαση και σαφώς όχι χωρίς κάποιον κίνδυνο (ήλπισα και μάλιστα
όπως αποδείχτηκε είχα δίκιο, πως δεν θα έβρισκε την ώρα η καμινάδα
να καταρρεύσει στο κεφάλι μου… Θέλει μεγάλη προσοχή πάντως!).
Μπαίνω κι εγώ στο κλίμα, να φανταστώ την διαδικασία, με
αλλεπάλληλες στρώσεις ξύλων, πέτρας (περίπου 1 κιλό το σωστό
μέγεθος) και χώματος, όπως με εξαιρετική λεπτομέρεια περιγράφει ο
Π.Βελτανισιάν. Καίγεται το μούτρο μου, μυρίζω την κάπνα, ακούω τον
αχό της φωτιάς. Όλα όπως πρέπει !

Πιο πάνω είναι δύο λατομεία. Από εκεί προφανώς προμηθευόταν οι
εκάστοτε ασβεστάδες τις πέτρες που έσπαγαν για να τις ψήσουν στο
καμίνι και να γίνουν ασβέστης.
Δυστυχώς τα λατομεία είναι δέκτες σκουπιδιών και μπάζων…
Ακούς μέσα στο μυαλό σου τον θόρυβο από το σπαστήρι και πάνω απ
όλα το βουητό του καμινιού. Γίνεσαι κι εσύ για λίγο «ασβεστάς» !
Η αναχώρηση δεν είναι εύκολη. Πρέπει πρώτα να προσγειωθείς στην
πραγματικότητα. Στο σήμερα.

????????????????????????????????????

Λέει ο Π.Βελτανισιάν: «Δικαιολογημένα λοιπόν, σήμερα ένα
ερειπωμένο ασβεστοκάμινο, ένα χτυπημένο από ρετσινά πεύκο,
αποτελούν τόπους μνήμης για τους Σαλαμίνιους. Είναι μέρη της
ιστορίας τους, είναι οι απόηχοι της νοοτροπίας των προγόνων τους, η
οποία τους ενώνει και κατ’ επέκταση συνέχει την συλλογική μνήμη του
παρελθόντος τους».
Και μαζί του φωνάζω κι εγώ !
Φροντίστε το «Καμινάκι» ! Μην το αφήσετε να καταρρεύσει !
Μην αφήνετε την ιστορία του νησιού ανυπεράσπιστη στην φθορά του
χρόνου!
Μάνος Κιλημάντζος
Υ.Γ. Περισσότερες φωτογραφίες στον δεσμό :
https://photos.app.goo.gl/ozgM4XM3Jws1T9NP7

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.